Advisering over vergunningen

Wilt u een monument veranderen (dit kan een rijks- of een gemeentelijk monument zijn) en is daarbij een omgevingsvergunning nodig? Dan vraagt de gemeente in elk geval een advies van de gemeentelijke Monumentencommissie. In bepaalde gevallen geven ook de rijksdienst en de provincie advies.

Monumentencommissie

Hûs & Hiem Welstandsadvisering en Monumentenzorg (H&H) werkt voor alle 27 Friese gemeenten als de gemeentelijke monumentencommissie. Dit is in de gemeentelijke verordeningen voor monumentenzorg zo vastgesteld. De gemeente Sneek had een eigen welstands- en monumentencommissie, maar deze is geïntegreerd in de centrale adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit van Hûs en Hiem sinds Sneek bij de gemeente Súdwest Fryslân hoort. De Monumentencommissie adviseert over het verlenen van vergunningen voor wijzigingen van rijks- of gemeentelijke monumenten.

De monumentenarchitect van Hûs & Hiem heeft een mandaat van de Hûs & Hiem Monumentencommissie. Als hij dit mandaat niet gebruikt, bijvoorbeeld bij een discutabel plan, legt hij het plan voor aan de voltallige Monumentencommissie. De Monumentencommissie, bestaande uit (welstands-)architecten, een cultuurhistoricus en een vertegenwoordiger monumentenzorg van de provincie, vergadert 1x per maand. Zie ook de website van Hûs en Hiem

Beperking van adviesplicht voor de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en provincie

Tot 2009 moesten gemeenten volgens de Monumentenwet 1988 over een aanvraag voor een vergunning voor gebouwde rijksmonumenten in alle gevallen advies vragen aan de gemeentelijke Monumentencommissie, de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (in de praktijk de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) en voor monumenten buiten de bebouwde kom ook de provincie.

Dit is veranderd. Alleen in de volgende gevallen bij rijksmonumenten adviseert ook de rijksdienst nog:

  • (gedeeltelijke) afbraak

  • ingrijpende wijzigingen die met gedeeltelijke afbraak vergelijkbaar zijn

  • reconstructie

  • nieuwe bestemming

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed hoeft dus niet meer alle aanvragen, maar nog wel alle beslissingen op monumentenaanvragen van gemeenten ontvangen.

Als de eigenaar van een monument vooraf aan een aanvraag voor vergunning aan de gemeente uitlegt wat bedoeling is, kan meteen besloten worden of en met wie er vooroverleg nodig is. Men kan de rijks- en eventueel provinciale adviseurs vragen ter plekke te komen kijken. Ook is er de mogelijkheid voor overleg in het Monumentenspreekuur bij het Steunpunt; dit laatste kan maandelijks (zie het vergaderrooster onder het kopje Downloads / Algemeen). In het Monumentenspreekuur wordt aan de hand van tekeningen en een eerste schetsplan overlegd wat de belangrijkste waarden van het pand zijn en kande aanvrager aan de hand daarvan verdergaan met de planvorming. Hierdoor kan de officiële aanvraagprocedure sneller doorlopen worden en worden teleurstellingen voorkomen.

In het kader van de nieuwe wetgeving zijn gemeenten die nog geen monumentenverordening hebben, genoodzaakt om een eigen verordening en monumentencommissie te hebben. Alle gemeenten in Fryslân hebben al een verordening en werken met een monumentencommissie.