Werelderfgoed

Werelderfgoed, (ook wel World Heritage, of Patrimoine Mondial) bestaat uit culturele en natuurlijke, gebouwde en ongebouwde zaken van wereldwijd uitzonderlijke betekenis. Werelderfgoed wordt van zo'n grote universele waarde beschouwd dat het voor het nageslacht bewaard moet blijven. Volgende generaties moeten het in zo goed als ongewijzigde toestand kunnen zien. ‘Werelderfgoedsites’ zijn te herkennen aan een embleem.

Meer informatie

Het Werelderfgoed staat op een lijst, de Lijst van het Werelderfgoed, die momenteel 936 zaken omvat. Hiervan zijn er 725 cultuurmonumenten, 183 natuurmonumenten en 28 zogeheten gemengde monumenten (mixed sites), waarin culturele en natuurlijke waarden samengaan. De Lijst van het Werelderfgoed groeit voortdurend. Ook het aantal landen dat de door UNESCO opgestelde Werelderfgoed overeenkomst (World Heritage Convention) heeft getekend, wordt nog steeds langer. Eind 2007 waren dit er 185.
Er zijn negen Nederlandse UNESCO terreinen: Het voormalige eiland Schokland en omgeving; Waterlinie Amsterdam of Stelling van Amsterdam; Molens bij Kinderdijk/Elshout in Alblasserwaard/Nieuw-Lekkerland; Ir. D.F. Woudagemaal te Lemmer; Droogmakerij de Beemster; Rietveld Schröderhuis, Historisch gebied van Willemstad, binnenstad en haven (Curaçao), de Waddenzee en de Amsterdamse grachtgengordel.

In Fryslân staat het Ir. D.F. Woudagemaal dichtbij Lemmer. Dit is in 1998 Werelderfgoed geworden. Het is het grootste stoomgemaal dat ooit is gebouwd en het functioneert nog steeds. Het gemaal vormt het hoogtepunt van de bijdrage van Nederlandse technici en architecten aan de bescherming van Nederland en de Nederlanders tegen de natuurlijke krachten van het water.

De Waddenzee is in 2009 Werelderfgoed geworden als gebied met een unieke grote variatie aan natuurwaarden.

Aanwijzing

Wereldwijd bestaat de overeenkomst dat Werelderfgoed behouden moet blijven. Er is in Nederland geen extra wettelijke bescherming voor Werelderfgoedterreinen. Het Ir D.F. Woudagemaal is ook aangewezen als rijksmonument, waardoor bij eventuele wijzigingen al een speciale monumentenvergunningprocedure doorlopen moet worden.

Als er nieuw erfgoed aangewezen kan worden, dient de minister van OCW een verzoek voor inschrijving in het register in bij de UNESCO. Ingeval van bouwkundig erfgoed bereiden de Directie Cultureel Erfgoed en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed gezamenlijk dit verzoek voor. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verzorgt de voorbereidende selectie van monumenten voor UNESCO-bescherming. Het UNESCO comité beslist uiteindelijk over de aanwijzing van een bepaald terrein, een gebouw of een groep gebouwen als Werelderfgoed.

Op dit moment staan voor Nederland nog op de ‘Voorlopige lijst’ voor eventuele nominatie als Werelderfgoed: Bonaire Marine Park, Koninklijk Eise Eisinga Planetarium, Maatschappij van Weldadigheid, Van Nellefabriek, Nieuwe Hollandse Waterlinie, Noordoostpolder, Plantagesysteem van West Curaçao, Sanatorium Zonnestraal en Teylers Museum.