Nieuws

Kabinet investeert in cultuur en erfgoed

Het regeerakkoord van kabinet Rutte III ‘Vertrouwen in de toekomst’ vermeldt investeringen in kunst, cultuur en erfgoed.

Cultuur verrijkt het individu en verbindt de samenleving. Naast haar intrinsieke waarde en de waarde voor onze identiteit en geschiedenis draagt cultuur bij aan de economie van ons land, bijvoorbeeld door bij te dragen aan toerisme en een goed vestigingsklimaat. Interesse in kunst en cultuur, bijvoorbeeld door cultuureducatie, kan niet vroeg genoeg beginnen.

De culturele sector is er, na een periode van flinke hervormingen, in geslaagd om nieuwe geldstromen, nieuw publiek en verrassende samenwerkingsvormen te vinden. Wel staan specialistische kennis en de reserves van instellingen onder druk. Komende jaren willen we daarom gericht extra investeren in kwaliteit.

De eerste bevindingen voor de erfgoedsector:

- Monumenten, kunstwerken en archieven wil men beschermen en toegankelijk maken, ook met behulp van digitalisering.

- Speciale aandacht voor monumentale kerken, ook als die leeg komen te staan, is nodig. Er wordt geïnvesteerd in onderhoud en herbestemming.

- Particuliere monumentenbezitters blijven financieel gesteund worden.

Rutte III trekt voor bovenstaande plannen in deze kabinetsperiode 325 miljoen euro uit.

- De Geefwet blijft bestaan.

Het volledige regeerakkoord is hier te lezen.

10 oktober 2017

Subsidieregeling Herbestemming open vanaf 1 oktober 2017


Eigenaren en belanghebbenden van monumenten of gebouwen met cultuurhistorische waarde kunnen vanaf 1 oktober 2017 een aanvraag indienen voor de Subsidieregeling stimulering herbestemming monumenten.

De regeling omvat 2 soorten subsidie: voor onderzoek naar de mogelijkheden van herbestemming en voor het wind- en waterdicht maken in geval van leegstand.

Klik hier voor alle informatie over deze subsidieregeling.

 

Erfgoed in verkiezingsprogramma’s

Op 21 maart 2018 vinden de Gemeenteraadsverkiezingen in de meeste Friese gemeenten plaats, afgezien van de gemeenten waar in november van dit jaar al verkiezingen zijn in verband met gemeentelijke herindelingen. De programma’s voor deze verkiezingen worden op dit moment geschreven. Het Erfgoedplatform van Kunsten ‘92 biedt met een flyer inspiratie aan gemeenteraadsleden en wethouders om erfgoed prominent in het verkiezingsprogramma op te nemen. Wij scharen ons hier als steunpunt uiteraard achter.

Erfgoed is het visitekaartje van een gemeente, het cement in de samenleving en een economische factor van belang. Welke vijf punten kunnen aankomende en zittende gemeenteraadsleden, wethouders en lokale partijen in de Nederlandse gemeenten meenemen in hun programma en in de campagne?

Onder erfgoed verstaan we niet alleen monumentale gebouwen, maar ook archieven en collecties, historische landschappen, archeologische terreinen en de verhalen en tradities die we met elkaar doorgeven. En denk bijvoorbeeld ook aan mobiel en digitaal erfgoed. Het is overal om ons heen en wordt dagelijks op allerlei manieren beleefd, door jong en oud. In musea, vanaf een terrasje in een historische binnenstad, fietsend over een eeuwenoude dijk, surfend vanachter je computer of tijdens een dorpsfeest.

Deze flyer is al aan alle fractievoorzitters van alle partijen in de 300 grootste gemeenten van Nederland en aan alle relevante wethouders verzonden. Wij roepen ook in Fryslân erfgoedorganisaties en andere culturele instellingen op om met deze punten in de hand op de lokale politiek af te stappen en met hen het gesprek aan te gaan over de waarde van erfgoed en cultuur.

 

Provinciale subsidieregeling restauratie en herbestemming, van 18 tot 25 september indienen

Friese monumenten of andere karakteristieke bouwwerken krijgen steun voor een restauratie of nieuwe bestemming. Daarvoor is dit jaar 2,2 miljoen euro subsidie beschikbaar. Speciale aandacht krijgen boerderijen die nog in agrarisch gebruik zijn. 

Geïnteresseerden kunnen van 18 tot en met 25 september 2017 een subsidieaanvraag indienen.

Let op:

- Eventueel verplichte vergunningen (zoals de omgevingsvergunning) moeten al wel verleend zijn. 

- De subsidie is niet bedoeld voor panden die oorspronkelijk zijn gebouwd als woning. Hiervoor kunnen aanvragers wel laagrentende leningen aanvragen bij het Nationaal Restauratiefonds.

Uit onderzoek blijkt dat van de rijksmonumenten, binnen de categorie boerderijen in agrarisch gebruik, de grootste restauratieopgave ligt. Nieuw in de regeling is daarom dat er een budget voor deze categorie is gereserveerd. Daarnaast zijn er budgetten voor plannen die zowel in 2015 als 2016 na loting zijn afgewezen. Maar ook voor het onderhoud aan molens en het maken van een restauratieplan.

Een subsidie voor restauratie zonder herbestemming is alleen beschikbaar voor rijks- en gemeentelijke monumenten. Het kan ook gaan om groene monumenten zoals landgoederen. Bij een restauratieplan zonder herbestemming moet er voor het monument sprake zijn van urgentie. Dat wil zeggen dat uit een inspectierapport moet blijken dat het in matige of slechte staat verkeert.

Subsidie voor restauratie mét herbestemming is naast rijks- en gemeentelijke monumenten ook beschikbaar voor karakteristieke bouwwerken. Voor de restauratie en herbestemming van gemeentelijke monumenten en karakteristieke bouwwerken kunnen aanvragers ook een laagrentende lening aanvragen bij het Cultuurfonds voor Monumenten Fryslân.

Meer informatie staat op de website van de provincie Fryslân.

Restauratie Chocoladefabriek in Achlum goed voorbeeld mogelijkheden Cultuurfonds

De net gestarte restauratie van chocladefabriek KlaFa, in de voormalige zuivelfabriek van Achlum, is een mooi voorbeeld van een restauratie die met ondersteuning van een medewerker van het Steunpunt Monumentenzorg en met de financiele mogelijkheden uit het Cultuurfonds door kon gaan.

Het Nationaal Restauratiefonds was aanwezig bij de aftrap van de restauratie en maakte een sfeerimpressie voor de nieuwsbrief. Kijk ook eens op de website van Klafa of lees hier het hele artikel uit de NRF nieuwsbrief.

Extra ondersteuning voor monumenteigenaren in Fryslân

Het Cultuurfonds voor Monumenten in Fryslân is uitgebreid. Eigenaren van een gemeentelijk monument of karakteristiek pand in Fryslân kunnen vanaf nu een laagrentende lening aanvragen voor het restaureren én het verduurzamen en/of herbestemmen van hun monument. Provincie Friesland heeft hiervoor extra geld in het Cultuurfonds beschikbaar gesteld.

Om een monument te behouden voor de toekomst is het naast restauratie steeds meer van belang om een monument ook te verduurzamen of het een nieuwe bestemming te geven. Provincie Fryslân komt tegemoet aan de wens van eigenaren om naast restauratie ook verduurzaming of herbestemming financieel te ondersteunen. Hiervoor heeft de provincie extra middelen beschikbaar gesteld in het Cultuurfonds voor Monumenten, hiermee zit eind dit jaar 2,5 miljoen euro extra in het fonds.

De provincie hecht grote waarde aan het behoud van de Friese monumenten en karakteristieke panden. Met deze verbreding wil de provincie eigenaren extra ondersteuning geven in het behoud van hun monument. Ook gemeenten krijgen zo een stimulans voor het aanwijzen van gemeentelijke monumenten of karakteristieke panden. Zij hebben ook een rol bij het beoordelen van de subsidiabele kosten en de kwetsbare monumentale kwaliteiten.

Eigenaren kunnen al ruim 14 jaar gebruik maken van het Cultuurfonds in Fryslân. Naast de uitbreiding naar de thema’s duurzaamheid en herbestemming wordt ook het maximum leningsbedrag van de Cultuurfonds-hypotheek verhoogd naar  € 200.000,-.

Over het Cultuurfonds voor Monumenten

In samenwerking met het Prins Bernhard Cultuurfonds werkt het Nationaal Restauratiefonds al sinds 2003 samen met 9 provincies. Dit om monumenteigenaren te helpen met het behouden van hun monument via de zogenaamde Cultuurfondsen voor Monumenten. Uit deze Cultuurfondsen wordt de Cultuurfonds-hypotheek verstrekt. Dit is een lening voor eigenaren van gemeentelijke of provinciale monumenten of karakteristieke panden met een lagere rente dan de marktrente (4,5% onder de marktrente met een minimum van 1,5%). De hoogte van de hypotheek wordt bepaald aan de hand van de door de gemeente vastgestelde subsidiabele kosten.

Meer informatie over de Cultuurfonds-hypotheek is te vinden op de website van het Nationaal Restauratiefonds.


Provinciale subsidie voor Friese monumenten

Friese monumenten of andere karakteristieke bouwwerken krijgen steun voor een restauratie of nieuwe bestemming. Daarvoor is dit jaar 2,2 miljoen euro subsidie beschikbaar. Speciale aandacht krijgen boerderijen die nog in agrarisch gebruik zijn. Geïnteresseerden kunnen van 18 tot en met 25 september 2017 een subsidieaanvraag indienen.

Mooier Fryslân: De provincie heeft als ambitie om Fryslân nog mooier te maken. Daarom wil ze graag helpen met het restaureren en het geven van een nieuwe bestemming aan monumenten. Op deze manier blijven ze in gebruik en toegankelijk voor een breed publiek.

Boerderijen in agrarisch gebruik: Uit onderzoek blijkt dat van de rijksmonumenten, binnen de categorie boerderijen in agrarisch gebruik, de grootste restauratieopgave ligt. Nieuw in de regeling is daarom dat er een budget voor deze categorie is gereserveerd. Daarnaast zijn er budgetten voor plannen die zowel in 2015 als 2016 na loting zijn afgewezen. Maar ook voor het onderhoud aan molens en het maken van een restauratieplan.

Restauratie en herbestemming: Een subsidie voor restauratie zonder herbestemming is alleen beschikbaar voor rijks- en gemeentelijke monumenten. Het kan ook gaan om groene monumenten zoals landgoederen. Herbestemming wordt gestimuleerd. Subsidie voor restauratie mét herbestemming is naast rijks- en gemeentelijke monumenten ook beschikbaar voor karakteristieke bouwwerken. Voor de restauratie en herbestemming van gemeentelijke monumenten en karakteristieke bouwwerken kunnen aanvragers ook een laagrentende lening aanvragen bij het Cultuurfonds voor Monumenten Fryslân.

Slechte staat: Bij een restauratieplan zonder herbestemming moet er voor het monument sprake zijn van urgentie. Dat wil zeggen dat uit een inspectierapport moet blijken dat het in matige of slechte staat verkeert. Verder is de subsidie niet bedoeld voor panden die oorspronkelijk zijn gebouwd als woning. Hiervoor kunnen aanvragers wel laagrentende leningen aanvragen bij het Nationaal Restauratiefonds.

Meer informatie staat op de website van de provincie Fryslân.

Monumentenspreekuur Steunpunt: niet op 11, maar op 25 juli!

Goed vooroverleg over een wijziging van een rijksmonument is een slimme manier om in het latere traject tijd te besparen.

Een eerste plan voor wijzigingen van een rijksmonument moet altijd worden gemeld bij de gemeente. De medewerker monumentenzorg/ vergunningen van de gemeente kan een bespreking laten inplannen voor het Monumentenspreekuur. Hierin gaan gemeente, aanvrager en/of architect om tafel met de adviseurs voor de gemeente bij de omgevingsvergunning. Het betreft aanvragen voor ingrijpende sloop of andere wijzigingen aan een rijksmonument (de zogenaamde uitgebreide procedure). 

De adviseurs (medewerkers van Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Hûs en Hiem en provincie Fryslân) kijken bij zo’n overleg naar eventuele knelpunten van het plan voor behoud van de monumentale waarden. Zo kan de aanvrager verder en weet ook de gemeente de stand van zaken. Het Steunpunt stuurt een verslag van de bespreking naar de betreffende gemeente.

Wij organiseren het Monumentenspreekuur elke maand, op dinsdagochtend. In de zomerperiode wordt het overleg iets minder vaak gehouden. De volgende data staan gepland:

- dinsdag 25 juli
- dinsdag 8 augustus (afhankelijk van het aanbod van plannen)
- dinsdag 5 september, hierna weer elke maand een Monumentenspreekuur

De actuele data van het Monumentenspreekuur zijn terug te vinden op deze website onder Links & Downloads.

Ga mee op ‘Kruistocht’ 22 juni

 

Op donderdag 22 juni organiseert Herbestemming Noord ‘De Kruistocht’ – een bustour langs herbestemde kerken. Het doel van deze tour is kennisuitwisseling en het stimuleren van denken in mogelijkheden voor nieuwe functies in religieus erfgoed. De bustour start in de Johannes de Doperkerk te Leeuwarden en zal via diverse herbestemde kerken in Friesland, Groningen en Drenthe eindigen in de Willibrordkerk in Borger. Uiteraard kunnen deelnemers mee terugreizen naar Leeuwarden. Tijdens de route wordt in diverse kerken een kleine presentatie georganiseerd.


Het programma duurt van 09.30 uur tot ongeveer 16.30 uur en is inclusief lunch en borrel. Deelname bedraagt € 15,-.

 

U kunt zich aanmelden door een e-mail te sturen naar info@herbestemmingnoord.nl.

 

De bustour wordt georganiseerd voor initiatiefnemers, belangstellenden, overheden en (andere) professionals.


 

 

Save the date; 22 juni 2017 “Kruistocht” herbestemde kerken

 

Op donderdag 22 juni organiseert Herbestemming Noord ‘De Kruistocht’ – een bustour langs herbestemde kerken. Het doel van deze tour is kennisuitwisseling en het stimuleren van denken in mogelijkheden voor nieuwe functies in religieus erfgoed. De bustour wordt georganiseerd voor initiatiefnemers, belangstellenden, overheden en (andere) professionals. Binnenkort volgt meer informatie over opstapplaats(en) en eventuele kosten.

 

18 mei 2017 Erfgoedcafé over kerkvloeren

In de Van Harenskerk van Sint Annaparochie vindt op donderdagmiddag 18 mei a.s. weer een Erfgoedcafé van het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân plaats. Na eerdere thema’s als “Vensters op het oog” en “Voegen in het werk”, is het onderwerp nu “Vloeren in de kerk”. Na bijdragen over archeologie en de kerkvloer en zerken in relatie tot het interieur (van o.a. Albert Reinstra van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed), zal vanuit een technische invalshoek worden stilgestaan bij dilemma’s als comfort versus monumentale waarden, archeologie versus toegankelijkheid en liturgisch versus functionaliteit. Dit in de vorm van een aantal cases in de Friese situatie waar het soms wel en soms niet gegaan is zoals het zou moeten. Het Erfgoedcafé is zoals bekend bedoeld voor de ambtenaren van de Friese gemeenten met monumentenzorg in het pakket. Gezien dit specifieke onderwerp zijn ook de (technische) medewerkers van de organisaties die werkzaam zijn op het gebied van kerkrestauraties, van harte uitgenodigd. De toegang is gratis en u kunt zich opgeven bij: dbloemhof@monumentenzorg.frl.  

 

 

 

Vergaderschema Monumentenspreekuur online!

Goed vooroverleg over een wijziging van een rijksmonument is een slimme manier om in het latere traject vaak tijd en soms ook teleurstelling te besparen. 

Een eerste plan moet altijd worden gemeld bij de gemeente.

De medewerker monumentenzorg/ vergunningen van de gemeente kan een bespreking laten inplannen voor het Monumentenspreekuur. Hierin gaan gemeente, aanvrager en/of architect om tafel met de adviseurs voor de gemeente bij omgevingsvergunning. Het betreft aanvragen voor ingrijpende sloop of andere wijzigingen aan een rijksmonument (de zogenaamde uitgebreide procedure).

De adviseurs, dit zijn medewerkers van Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Hûs en Hiem en provincie Fryslân, kijken bij zo’n overleg naar eventuele knelpunten van het plan voor behoud van de monumentale waarden. Zo kan de aanvrager weer verder en weet ook de gemeente de stand van zaken. Het Steunpunt stuur een verslag van de bespreking in het Spreekuur naar de betreffende gemeente.

Wij organiseren het spreekuur elke maand, op dinsdag. Het jaarschema staat op onze site onder Links & Downloads.

Informatiebijeenkomst 26 januari: Verbreding Cultuurfonds Fryslân

Na restauratie komen herbestemming en verduurzaming van karakteristieke panden en gemeentelijke monumenten in aanmerking voor de aantrekkelijke laagrentende lening van het Cultuurfonds Fryslân.

De verbreding van het bestaande Cultuurfonds Fryslân met deze twee mogelijkheden start in februari 2017.

De initiatiefnemers van het Cultuurfonds zijn de provincie Fryslân, het Nationaal Restauratiefonds en het Prins Bernhard Cultuurfonds. Zij organiseren een informatiebijeenkomst om gemeenten in Fryslân te informeren over de mogelijkheden en voorwaarden van het fonds. Voordat een lening wordt verstrekt, moet bijvoorbeeld straks bij herbestemming of verduurzaming met een deskundigenadvies aangetoond worden dat de waardevolle onderdelen, ook van het interieur, behouden blijven.

De Friese gemeenten kunnen eigenaren van monumentale en karakteristieke panden informeren, zij stellen de subisiabele kosten vast en verlenen zo nodig een vergunning. Nieuw is dat zij vanaf februari bij een aanvraag voor herbestemming/verduurzaming een kwaliteitstoets doen om te zorgen voor behoud van de monumentale waarden.

De informatiebijeenkomst is op donderdagmiddag 26 januari in het Provinsjehûs, Leeuwarden.

Informatie of aanmelden voor deze bijeenkomst? Uw contactpersoon is Kees van Stralen (provincie) k.vanstralen@fryslan.nl of (058) 2925897.

 

 

Een monumentaal mooi 2017!

Wij zijn gesloten tussen kerst en oud & nieuw.

Als u ons wilt bereiken, kunt u een e-mail sturen. We antwoorden u zo snel mogelijk in het nieuwe jaar.

Bestuur en medewerkers van het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân wensen u een Monumentaal Mooi 2017!

 

 

Fiscale aftrek monumenten niet in 2017

Minister Bussemaker van OCW heeft in een brief aan de Tweede Kamer laten weten dat zij het voorstel om de fiscale aftrek op uitgaven voor monumentenpanden af te schaffen met één jaar uitstelt. Bussemaker komt hiermee tegemoet aan de wens van de Kamer en de monumentensector.
De afgelopen maand hebben de FIM (Federatie Instandhouding Monumenten), Erfgoedvereniging Bond Heemschut en Kunsten ’92 druk gelobbyd om de voorgenomen bezuiniging op de monumentenzorg (met de afschaf van de fiscale regeling als gevolg) van tafel te krijgen in afwachting van de algehele stelselherziening van de monumentenzorg in 2018.

 

De bezuiniging van 25 miljoen die Bussemaker met het afschaffen van de fiscale aftrek wilde bereiken is echter nog niet van de baan en moet volgend jaar op de begroting van OCW gevonden worden.
De minister houdt het wetsvoorstel voorlopig aan. Daarmee neemt ze langer de tijd om verder te werken aan de nieuwe subsidieregeling ter vervanging van de oude fiscale regeling. De komende tijd zal over een mogelijke vervangingsregeling met de Kamer en het erfgoedveld verder gesproken worden. De minister heeft de Kamer suggesties gedaan hoe de huidige regeling aan te passen.

Via deze link kunt u de brief van de minister downloaden.

 

9 november 2016

4 miljoen euro voor instandhouding Friese rijksmonumenten

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft 54,5 miljoen euro instandhoudingssubsidie toegekend aan eigenaren van rijksmonumenten. Alle aanvragen voor gebouwde, groene en archeologische monumenten die aan de criteria van de regeling voldeden, konden worden gehonoreerd. Alleen in de categorie groene monumenten kwamen meer aanvragen binnen dan er budget was. 25 aanvragen moest de Rijksdienst om die reden afwijzen.

In Fryslân zijn 173 aanvragen gehonereerd, waaronder vele kerken en kerktorens. De vorige periode voor instandhoudingssubsidie voor deze categorie rijksmonumenten liep tot en met 2016. De Friese monumenten ontvangen hiermee een gezamenlijk bijna 4 miljoen euro instandhoudingssubsidie voor de komende 6 jaar.

Dit jaar zijn 1114 aanvragen ingediend waarvan er 900 zijn gehonoreerd. Ruim 200 aanvragen vielen buiten de reikwijdte van de regeling of waren onvoldoende onderbouwd. Alle beschikkingen zijn verzonden voor de wettelijke beslisdatum van 1 september. Het Rijk draagt maximaal 50% bij aan de uitvoering van een zesjarig instandhoudingsplan. De rest betaalt de eigenaar zelf. De subsidieaanvragen voor 2017 kunnen tussen 1 februari en 31 maart 2017 worden ingediend.

Voor meer informatie over de Subsidieregeling instandhouding monumenten en een beknopt overzicht met mogelijkheden, klik hier.


Q&A’s over de Erfgoedwet, voor gemeenten en provincies

In deze brochure van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed worden de meest voorkomende vragen over de Erfgoedwet voor gemeenten en provincies beantwoord.

De Erfgoedwet harmoniseert bestaande wet- en regelgeving, schrapt overbodige regels en legt de verantwoordelijkheid voor de bescherming van cultureel erfgoed zoveel mogelijk bij het erfgoedveld zelf: musea, collectiebeheerders, archeologen, eigenaren en overheden. De Erfgoedwet is van kracht sinds juli 2016. De brochure is gericht op medewerkers van gemeenten en provincies die te maken hebben met de Erfgoedwet.

Heeft u een vraag die niet beantwoord is in deze brochure, dan kunt u deze stellen aan onze Helpdesk of bij de Infodesk van de Rijksdienst.

Erfgoedwet is een feit

Op 1 juli 2016 is de Erfgoedwet ingevoerd. Hierin wordt bestaande wet- en regelgeving voor behoud en beheer van het cultureel erfgoed in Nederland gebundeld. Het uitgangspunt is dat de beschermingsniveaus zoals die in de huidige wetten en regelingen gelden tenminste worden gehandhaafd. Bovendien zijn aan de Erfgoedwet een paar nieuwe bepalingen toegevoegd, deze betreffen:

  • beheer van museale cultuurgoeren die staatseigendom zijn;
  • aanwijzing van beschermde cultuurgoederen, waarbij het gaat om roerend erfgoed. De Minister kan een bedenking uiten als er sprake is van vermissing, vervreemding, etc.;
  • aanwijzing van rijksmonumenten, dit gebeurt nog steeds door de Minister met advies van gemeente en in bepaalde gevallen ook het provinciebestuur. De Raad voor Cultuur adviseert de minister hier niet meer over;
  • het opstellen van een register van toonbeelden van interieurensembles: dan gaat het om een rijksmonument met bijbehorende waardevolle interieuronderdelen. Deze aanwijzing heeft geen rechtsgevolgen. Dit register zal gekoppeld zal worden aan het rijksmonumentenregister en is bedoeld om kennis en bewustwording te vergroten.
Monumentenzaken die de fysieke leefomgeving betreffen (zoals vergunningen), worden opgenomen in de Omgevingswet - die in de maak is en in 2018 of begin 2019 van kracht wordt. In de tussentijd blijft voor deze zaken de Monumentenwet 1988 nog van kracht. De Monumentenwet wordt wel per 1 juli 2016 aangevuld met een instandhoudingsplicht voor eigenaren van rijksmonumenten. Dit is een aanvulling op het verbod op beschadigen of vernielen van een rijksmonument (Artikel 11).

Meer informatie is te vinden in het dossier hierover op de website van de RCE.

Subsidieregeling monumenten 2016 Fryslân

Friese monumenten en karakteristieke bouwwerken kunnen met hulp van de provincie Fryslân gerestaureerd en herbestemd worden. Daarvoor is dit jaar € 1,5 miljoen subsidie beschikbaar.

De subsidie is beschikbaar voor de restauratie en herbestemming van rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en voor karakteristieke bouwwerken die op de provinciale cultuurhistorische kaart staan. Het kan ook gaan om groene monumenten. Ook is er geld voor het onderhoud van rijksmonumentale molens en voor plankosten.

Als het restauratie zonder herbestemming is, moet er voor het monument sprake zijn van een technische urgentie waarbij via een inspectierapport wordt aangetoond dat het monument of specifiek in de regeling aangewezen onderdelen, in matige of slechte staat zijn. Hiervoor gelden de criteria van de Monumentenwacht waarover meer informatie in de toelichting van de regeling te vinden is. Bij karakteristieke bouwwerken kan het bij restauratie zonder herbestemming alleen om gemeentelijke monumenten gaan. Andere voorwaarde is dat de omgevingsvergunning bij de aanvraag moet zijn verleend wanneer er vergunning nodig is. De subsidie is niet bedoeld voor panden die oorspronkelijk zijn gebouwd als woning. Hiervoor kunnen wel laagrentende leningen aangevraagd worden bij het Nationaal Restauratiefonds.

Aanvragen kunnen van 12 september 2016 tot en met 19 september 2016 worden ingediend. Subsidie wordt verdeeld op volgorde van datum van binnenkomst van de subsidieaanvragen.

Op de website van de provincie Fryslân vindt u meer informatie, de bijbehorende documenten en contactgegevens voor de regeling.

Eén informatiepunt voor de Omgevingswet

Vanaf 1 oktober 2016 kunnen professionals van overheden en bedrijven terecht bij één landelijk informatiepunt voor informatie over de invoering en uitvoering van de Omgevingswet. Op het Informatiepunt Omgevingswet vinden zij straks de juridische en praktische uitleg van de Omgevingswet, de onderliggende regelgeving en de implementatie van de wet en onderliggende regelgeving. Ook komen er digitale voorzieningen via het Informatiepunt beschikbaar.

Dit staat in een samenwerkingsdocument, dat is ondertekend door de partners die met het Informatiepunt gaan samenwerken. Het Informatiepunt Omgevingswet wordt opgericht door het programma Aan de slag met de Omgevingswet. Binnen dit programma werken overheid, provincies, waterschappen en gemeenten samen om de implementatie van de Omgevingswet goed te laten verlopen.

Het Informatiepunt Omgevingswet wordt gevormd door een aantal helpdesks, waaronder die voor Bouwregelgeving van Binnenlandse Zaken, helpdesks van Rijkswaterstaat en diverse specialistische helpdesks en publieksloketten, zoals die van de Vereniging Nederlandse Gemeenten en de InfoDesk van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, juni 2016

Erfgoedcafé Fryslân levert inspiratie om leegstand van erfgoed te lijf te gaan

Het erfgoed in Fryslân heeft het hier en daar zwaar te verduren. Waar (gesubsidieerde) restauraties gelukkig vaak nog door kunnen gaan, ontstaan er problemen bij de karakteristieke panden die hun functie verliezen door bevolkingskrimp en verminderde economische activiteit.

Bij gemeenten heeft de erfgoedzorg en de leegstandsproblematiek niet altijd prioriteit, terwijl cultuurhistorie en omgeving van groot belang zijn voor de bewoners en erfgoed ook een uithangbord kan zijn voor toerisme en andere nieuwe bedrijvigheid. 

Ambtenaren in de monumentenzorg en erfgoedadviseurs bogen zich op 26 mei over de erfgoed- en leegstandsproblematiek, in het Erfgoedcafé Fryslân. Dit café wordt zo’n drie keer per jaar georganiseerd door het Steunpunt Monumentenzorg en Hûs en Hiem, deze keer in het pas vernieuwde en heropende Hotel-café Het Amelander Veerhuis in Holwerd.

 

Lees meer over herbestemmingsmethoden uit heel Nederland, het DOM-project, een samenwerking tussen dorp en overheid voor herstel van karakteristieke bebouwing en Holwerd aan Zee, een project ‘van onderop’ voor totaalontwikkeling in de krimpregio. De presentaties staan bij Downloads/ Erfgoedcafé 26 mei op deze website.

 

Problemen waar de deelnemers in het eigen werkveld tegenaan lopen: Wie voelt zich verantwoordelijk? Hoe creëer je lokaal draagvlak? Heeft de gemeente de mogelijkheden en middelen nog om een soepel herbestemmingsproces te ondersteunen, ook bij panden zonder beschermde status?

Tips en denkrichtingen om de problemen aan te pakken komen ook op tafel: Een ‘Team langdurige leegstand’ of ‘Herbestemmingstafel’, een strenger regime voor nieuwbouw, gebiedsgericht werken, het aanjagen van nieuwe activiteiten, vergroten van de betrokkenheid door kennis over de cultuurhistorie te delen en professionele ondersteuning van gemeente, bewoners en ondernemers.

Het Erfgoedcafé, voor en door gemeenteambtenaren, roept op: Behoud de monumenten, ga juist daar leegstand te lijf en maak van herbestemmen een positief en inspirerend proces.


Waddenfondssubsidie voor project Atlantikwall in het Waddengebied

Van omstreden oorlogserfgoed naar een nieuw perspectief. In samenwerking met twaalf noordelijke organisaties gaat het Steunpunt de komende tijd een gevarieerd erfgoedprogramma ontwikkelen om het verhaal te vertellen van de Atlantikwall.

De 5200 kilometer lange Atlantikwall is een Duitse verdedigingslinie die tussen 1942 en 1944 langs de kustlijn van Noorwegen tot aan de Spaanse grens werd gebouwd. Deze enorme linie van bunkers, versperringen en (natuurlijke) hindernissen kent in het Waddengebied een eigen verhaal en dynamiek. Ze had grote gevolgen voor de bewoners van de waddenkust en -eilanden.

Het Waddenfonds zegde € 2,8 miljoen toe voor de financiering van dit € 4,4 miljoen vergende project. Er zullen zes fysieke overblijfselen van de roemruchte Atlantikwall uit de vergetelheid worden gehaald door hieraan een nieuwe of versterkte bestemming te geven. Bij het project horen ook toeristische routes, evenementen en educatief materiaal over de Atlantikwall in het Waddengebied.

In Fryslân gaat het om de observatiebunker in het kweldergebied Noard-Fryslân Bûtendyks met het Kweldercentrum Noarderleech, vertegenwoordigd door It Fryske Gea. Hier liggen nog vliegtuigwrakken en een veldgraf van een verongelukte Duitse piloot. Het gebied werd ook gebruikt voor schietoefeningen.Gemeenten Hollands Kroon en Súdwest-Fryslân zetten in op herstel, bereikbaarheid en beleving van de kazematten en bunkers bij Den Oever en Kornwerderzand aan weerszijde van de Afsluitdijk.

3 mei, Steunpunt Monumentenzorg Fryslân

 

Erfgoedcafé in de planning op 26 mei!

Krimp, herbestemming en erfgoed. Wat is er veel gaande in Fryslân (en daarbuiten). Gemeenten, wat kom je tegen door bevolkingsdaling en ontgroening? Hoe speel je in op (naderende) leegstand en hoe houd je de dorpen vitaal en aantrekkelijk? Welke rol speelt erfgoed bij het zoeken naar oplossingen? Daarover gaan we met elkaar een middag kennis uitwisselen in het aanstaande Erfgoedcafé.

We hebben donderdagmiddag 26 mei geprikt; zet deze datum alvast in de agenda en wees welkom bij het Erfgoedcafé!

We zijn aangesloten bij Koöperaasje DoarpenLân

Het Steunpunt Monumentenzorg heeft zich net aangesloten bij de Koöperaasje DoarpenLân. De Koöperaasje is in 2015 opgericht door Landschapsbeheer Friesland en It Fryske Gea. Het is een onafhankelijk platform van en voor organisaties die in Friesland invloed hebben op de kwaliteit van de leefomgeving en de leefbaarheid. Organisaties kunnen lid worden van de Koöperaasje. Door middel van een gezamenlijke aanpak van alle leden zorgt Koöperaasje DoarpenLân voor o.a. nieuwe impulsen, meer deskundigheid en meer financiële mogelijkheden. De Koöperaasje staat open voor natuur-, landschaps- en milieuorganisaties, gebiedscollectieven en burgerinitiatieven. Maar ook partijen die zich bezighouden met dorpsontwikkeling, monumentenzorg en cultureel erfgoed zijn welkom.

De Friese Milieu Federatie en Steunpunt Monumentenzorg Fryslân zijn naast de oprichters Landschapsbeheer Friesland en It Fryske Gea het derde en vierde lid van de Koöperaasje. Ook lopen er op dit moment nog meer gesprekken met diverse (belangen)organisaties en meerdere organisaties hebben al aangegeven interesse te hebben om lid te worden van de Koöperaasje. Directeur Roel de Jong van Koöperaasje DoarpenLân is blij met de deelname van de organisaties: “Het is positief dat organisaties het belang van Koöperaasje DoarpenLân onderschrijven en zich daarbij  aansluiten. Hierdoor krijgen we snel de brede basis die wenselijk is voor de rol die we in de Friese samenleving willen spelen.”

Kijk voor meer informatie op de website


Vergaderschema Monumentenspreekuur 2016

Het vergaderschema van het Monumentenspreekuur staat weer op de site! Het staat als download bij onze Links en downloads.

Het Monumentenspreekuur is ingesteld voor vooroverleg voor ontwerpplannen voorafgaande aan de vergunningprocedure van rijksmonumenten. Als er in het kader van vergunningverlening minimaal twee wettelijk adviseurs betrokken zijn, dus RCE, Hûs en Hiem en in bepaalde gevallen ook de provincie Fryslân zitten bij ons aan tafel, eens in de 6 weken. In principe is dit in ons kantoor in Leeuwarden, maar het is in overleg ook mogelijk om op de locatie te komen. Na dit vooroverleg wordt een definitief plan ingediend bij de adviseurs op de gebruikelijke wijze.

Te behandelen plannen minstens een week van tevoren aanmelden bij het Steunpunt.

 

 

Herbestemming Noord met nieuwe website in de lucht

Kenniscentrum Herbestemming Noord heeft een nieuwe website, waardoor herbestemmen beter bereikbaar wordt voor profesionals, eigenaren en geintereseerden. Kennis en ervaring opdoen en delen zijn van groot belang.

De website heeft daarom nu een blog met nieuws, vele goede voorbeelden van herbstemming en uiteraard kunnen vraag en aanbod elkaar vinden op de site.

Provinciale subsidieregeling monumenten en karakteristieke bouwwerken 2015 opengesteld

Friese monumenten en karakteristieke bouwwerken kunnen met hulp van de provincie Fryslân gerestaureerd en herbestemd worden. Daarvoor is dit jaar 2 miljoen euro subsidie beschikbaar. Naast een impuls voor het Friese karakteristieke erfgoed levert dit ook werkgelegenheid op en leerlingplekken voor het restauratieambacht.

Geïnteresseerden kunnen tussen 14 en 28 september 2015 een subsidieaanvraag indienen. Meer informatie staat op de website van de provincie Fryslân .

De subsidie is beschikbaar voor de restauratie en herbestemming van rijksmonumenten en karakteristieke bouwwerken. En voor het onderhoud van rijksmonumentale molens, nevengebruik van kerken, bouwhistorisch onderzoek en herbestemmingsverkenningen. De subsidie is niet bedoeld voor panden die oorspronkelijk zijn gebouwd als woning. Voor rijksmonumentale en karakteristieke woningen kunnen wel laagrentende leningen aangevraagd worden bij het Nationaal Restauratiefonds.

 

Inventarisatie karakteristieke bouwwerken

Het geld voor karakteristieke bouwwerken komt uit het investeringsprogramma Wurkje foar Fryslân. Er is onderzocht welke panden in deze categorie vallen aan de hand van bestaande inventarisaties. Het gaat om gemeentelijke monumenten, karakteristieke panden uit bestemmingsplannen en speciale soorten zoals industrieel erfgoed, zuivelfabrieken en transformatiestations. Het doel is het stimuleren van particuliere investeringen voor deze groep niet-rijksmonumenten en van het gemeentelijk monumentenbeleid. De resultaten van het onderzoek staan op de website van de Friese Cultuurhistorische Kaart  bij de kaartlaag Karakteristieke bouwwerken.

 

 

Cursusdag Actualiteiten & Ontwikkelingen

Op 27 oktober a.s. zal de jaarlijkse cursusdag Actualiteiten en Ontwikkelingen in de monumentenzorg in de middag in het teken staan van begraafplaatsen. Plaats van handeling zal dit jaar Leeuwarden zijn.

Het morgenprogramma zal als vanouds uit een kenniscarrousel bestaan met (algemene) bijdragen van de RCE (Erfgoedwet en Omgevingswet), NRF (financiële ontwikkelingen), provincie Fryslân (actualiteiten) en het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân. Na de lunch is er altijd een excursie aan de hand van het middagthema met daarna een tweetal presentaties rond dat thema en een discussie daarna. Vorig jaar was het thema ‘groen’ erfgoed in zijn volle breedte, dit jaar een verbijzondering daarvan: begraafplaatsen. Het zal om veel meer gaan dan alleen de monumentale waarde van enkele grafmonumenten. De waarde van de begraafplaatsen zou je onder kunnen verdelen in vier componenten of kleuren. “Rood” voor de bouwwerken op de begraafplaats, “Groen” voor de aanleg, beplanting en inrichting die vaak ook nog een bijzondere of streekgebonden begroeiing kent, “Grijs” voor de grafmonumenten en “Blauw” voor de waterpartijen. Daarbij speelt ook nog de ontwikkeling in de erfgoedzorg dat het steeds meer om de ‘software’ (het verhaal) gaat dan om de ‘hardware’ (de stenen). In dit geval om het verhaal achter de steen, de lokale geschiedenis of de betekenis van de persoon daarin.    

Voor verdere algemene informatie over A&O en nadere informatie over het programma (in augustus), zie ook: www.erfgoedacademie.nl .

Afbeeldingsresultaat voor begraafplaatsen friesland

 

(Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 9 juli 2015)

Lancering vernieuwde website Kenniscentrum Herbestemming Noord

Op 14 september a.s. zal tijdens de themadag “Herbestemmen ten top” de compleet vernieuwde site van www.herbestemmingnoord.nl officieel worden gelanceerd. Op die site zult u alles vinden op het gebied van herbestemmen en aanpak van leegstand en krimp in Noord-Nederland. Het Kenniscentrum Herbestemming Noord is een netwerkorganisatie waarin de stichting DBF en de drie noordelijke steunpunten monumentenzorg participeren. De projecten die het Kenniscentrum uitvoert, worden met de resultaten en conclusies via deze site gepubliceerd, zodat andere gemeenten of professionals ook kunnen leren van deze pilots. Voor projecten van derden is ook ruimte op de site. Naast een overzicht van herbestemde panden, zal ook vraag en aanbod een prominente plaats krijgen.

De inspirerende thema(mid)dag zal worden gehouden in een watertoren, een karakteristiek bouwwerk waarmee in het kader van herbestemming veel mogelijk is en herbestemmen ten top kan worden uitgevoerd.

  

Nadere informatie volgt in augustus, maar noteer nu vast de datum 14 september.

Fries erfgoed hub RedBot.frl online

Het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân is één van de twaalf Friese organisaties die intensief samenwerken aan het digitaliseren van een groot deel van het Fries cultureel erfgoed. De Fries erfgoed hub RedBot.frl is het online portaal voor informatie over digitaal Fries cultureel erfgoed. Denk daarbij aan atlassen, schilderijen, museumcollecties, films en foto’s, monumenteninformatie, juridische stukken, notariële akten, Friese literatuur en publicaties in tijdschriften en kranten of prenten en tekeningen. Het prestigieuze meerjarenproject dat al eerder in het nieuws kwam onder de titel Deltaplan Digitalisering Cultureel Erfgoed wordt gefinancierd vanuit het provinciale investeringsprogramma Wurkje foar Fryslân.

De site waar alles te lezen is over de voortgang van het project en de oplevering van deelprojecten is op 1 juli jl. gelanceerd met zowel een Friestalige als Nederlandse versie; www.redbot.frl . RedBot is een verwijzing naar de oude Friese koning Radboud - in het Fries Redbad - een roemruchte en nogal strijdlustige koning. In ons digitale tijdperk herleeft hij onder de naam RedBot. Nu zorgt hij er namelijk voor dat de Friese cultuur de hele wereld kan veroveren, want dat is precies wat RedBot voor ogen heeft: “zorgen dat het gedigitaliseerde cultureel Fries erfgoed voor iedereen overal ter wereld online ontsloten wordt”. De site waarop nu vooral nog nieuws over de voortgang van het project te vinden is wordt in de toekomst het portaal voor digitaal Fries erfgoed.

De provincie Fryslân gaf in mei 2014 groen licht voor het project. Vanaf die tijd is er vooral gewerkt aan de voorbereidingen. Het samenstellen van een bestuurlijke raad, technische mogelijkheden verkennen, aanbestedingen uitschrijven en prestaties en contracten met de verschillende samenwerkingspartners vastleggen. Bij tijd en wijle een complex project dat door Bert Looper - directeur van erfgoedbewaker Tresoar - als projectleider aangestuurd wordt.

Twaalf samenwerkingspartners uit vooral de culturele hoek gaan binnenkort van start met de digitalisering. Op 16 juni is het contract met Museumfederatie Fryslân getekend. Deze organisatie coördineert de digitalisering van de collecties van circa 30 Friese musea. Ook het Fries Film Archief is inmiddels gestart met de digitalisering van historisch beeldmateriaal.

Het geld dat beschikbaar is gesteld – vijf miljoen euro - moet in het kader van het programma Wurkje foar Fryslân voor een groot deel worden besteed aan het versterken van Friese werkgelegenheid op korte termijn. Er zijn inmiddels een aantal mensen aan de slag, maar zakelijkheden als contracten en aanbestedingen zitten een snellere inzet van Friese werknemers wat in het vaarwater. Daar komt met de ingebruikname van de speciaal gebouwde scanstraat en de getekende contracten nu snel verandering in. Binnenkort start het bedrijf GMS dat de scanstraat bouwt met de werving van Friese medewerkers.

Nieuw ! Erfgoedcafé Fryslân

Donderdagmiddag 5 maart vond in “De Bogt fen Guné” te Franeker het eerste Erfgoedcafé plaats. In dit oudste studentencafé van Nederland (1585) organiseerde het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en Welstandszorg en Monumentencommissie Hûs en Hiem een bijeenkomst gericht op kennis- en ervaringsuitwisseling voor gemeentelijke monumentenambtenaren en andere collega’s. Dit in een sfeer die naast leerzaam ook informeel is en een netwerkkarakter heeft. Elk Erfgoedcafé heeft een thema, dat vooral bouwtechnische aspecten betreft waar monumentenzorgers in de dagelijkse praktijk tegenaan lopen. Het thema van dit eerste Erfgoedcafé was ‘voegwerk’. Er waren presentaties van experts uit de theorie en de praktijk, zoals ir. M. van Hunen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed over wat goed voegen is en uitvoeringsrichtlijnen, Harm Haitsma van het Steunpunt Monumentenzorg over voegwerk en vergunningplicht, Gertjan Timmer over goede en foute voorbeelden in de dagelijkse praktijk en de heren Bijker en Jagersma van het gelijknamige voegbedrijf over o.a. mortels. Indien u belangstelling heeft voor de presentaties, dan is een mailtje sturen naar dbloemhof@monumentenzorgfryslan.nl voldoende. De eerstgenoemde drie presentaties zullen u dan in pdf worden toegestuurd.

 

Gezien de belangstelling en het succes van dit eerste Erfgoedcafé, is afgesproken dat er nog voor de zomervakantie een tweede Erfgoedcafé zal worden gehouden. Dit zal uiteraard weer een bouwtechnisch thema kennen. Als u voor een bepaald onderwerp nog een voorkeur heeft, dan horen we dat graag. 

(Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 10 maart 2015)

10 jaar Monumintehûs Fryslân !

Elf Friese monumentenorganisaties werken en wonen sinds maart 2005 samen in het Monumintehûs Fryslân in Emmastate, het monumentale PEB-gebouw aan de Emmakade te Leeuwarden. Dit heuglijke feit wordt is woensdagmorgen 4 maart gevierd in een Platformvergadering van al deze organisaties. De provincie Fryslân die een aantal van deze organisaties subsidieert en de totstandkoming van het Monumintehûs heeft ondersteund, heeft met een cheque van € 2.500 bijgedragen aan de feestvreugde. Dit bedrag is bedoeld voor een zeer toepasselijk cadeau; een nieuwe vergadertafel. De samenwerking is in deze 10 jaar namelijk zo uitgegroeid, dat de huidige vergadertafel te klein is geworden voor alle organisaties. Een mooi gebaar voor deze succesvolle samenwerking op het gebied van de cultuurhistorie in Fryslân.

(Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 10 maart 2015)

Nieuw! Nederland Monumentenland

Maandag 28 juli is de nieuwe website Nederland Monumentenland gelanceerd. Nederland Monumentenland is een kennis- en inspiratieplatform waar monumentenliefhebbers op een centrale plek alle informatie en het laatste nieuws omtrent monumenten kunnen vinden. Nederland Monumentenland heeft als doel de bekendheid en betrokkenheid rondom monumenten en monumentenzorg te vergroten.

Op Nederland Monumentenland wordt monumentennieuws verzameld, daarnaast werkt het contentplatform met een aantal vaste rubrieken; van reportages van bijzondere verhalen achter monumenten tot een agenda met een overzicht van activiteiten. De content wordt elke dag opnieuw gedeeld op site maar ook op Youtube, Facebook en Twitter. De content die op Nederland Monumentenland wordt aangeboden is voornamelijk afkomstig van de partners van de site: Nationaal Restauratiefonds, Boei, Route.nl en Stichting Open Monumentendag.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 31 juli 2014

Subsidieregeling monumenten Fryslân bekendgemaakt

De provincie Fryslân investeert vanuit het werkgelegenheidsprogramma Wurkje foar Fryslân dit jaar € 1,5 miljoen extra in de subsidieregeling monumenten. Hierdoor bedraagt de Subsidieregeling monumenten dit jaar € 3,7 miljoen.

Dankzij dit besluit kan een flink aantal monumentale en karakteristieke panden in Fryslân investeren in restauratie, onderhoud en herbestemming. De gebouwen krijgen hierdoor een flinke opwaardering, en in sommige gevallen een nieuwe functie, waardoor ze in goede staat het landschap mee blijven bepalen. De investering levert veel werkgelegenheid op in de provincie.

Nieuw in de subsidieregeling is de mogelijkheid voor karakteristieke panden zonder rijksmonumentale status, om een bijdrage te vragen voor restauratie. Een pand moet dan wel aan bepaalde voorwaarden voldoen. Alle voorwaarden staan in de regeling genoemd en in de toelichting van de regeling uitgelegd. 

Ook nieuw zijn de subsidiemogelijkheden voor herbestemmingsverkenningen, bouw- en tuinhistorisch onderzoek, en het nevengebruik bij kerken. Voor woningen kan geen subsidie worden aangevraagd maar is er wel een mogelijkheid voor een laagrentende lening bij het Cultuurfonds voor Monumenten Fryslân.

Aanvragen kunnen van 1 september 2014 tot en met 6 oktober 2014 worden ingediend, de aanvraagformulieren voor de verschillende categorieën zijn te downloaden van de provinciale website. De aanvraag moet wel schriftelijk ingediend worden. Zie voor meer informatie de website van de provincie Fryslân .

Provincie Fryslân, 23 mei 2014

Expositie Amerikaanse windmotoren in Frysk Lanboumuseum

Van 25 mei tot 1 november is in het Frysk Lanboumuseum in Earnewâld een expositie over Amerikaanse windmotoren.

In het Friese landschap staan nog op verschillende plaatsen deze stalen windmolens. Ze namen vanaf begin 1900 de plaats in van de oude houten watermolens zoals de tjasker, de spinnekop en de monniksmolen. In eerste instantie werden veel windmotoren, met namen als ‘Herkules Metallicus’, geïmporteerd vanuit Amerika en Duitsland. Later gingen Friese bedrijven, zoals Gebroeders Bakker IJlst en Mous uit Balk, deze Amerikaanse windmotoren zelf verbeteren en bouwen.

In de zomermaanden zijn er ook wandelingen onder leiding van een gids naar een windmotor.

Zie voor meer informatie: www.frysklanboumuseum.nl

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 21 mei 2014

Nationale Molendag 10 en 11 mei

In het weekend van 10 en 11 mei wordt Nationale Molendag gehouden. Dan draaien bijna alle molens van Nederland en zijn ruim 950 molens open voor bezoek. Ook in Fryslân doen de molenaars van molens van De Fryske Mole en andere molenstichtingen en moleneigenaren actief mee.

Het thema voor dit jaar is ‘Ontdek je molen’ waarbij activiteiten voor kinderen centraal staan. Molens kunnen heel veel zoals meel malen, water pompen, olie persen of hout zagen. Nationale Molendag is een mooie gelegenheid om te ontdekken hoe dit in zijn werk gaat, dus noteer deze data in je agenda en bezoek één van de geopende molens.

Het volledige programma staat op de website www.molens.nl

 

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 5 mei 2014

 

Geslaagde thema-avond Boerderijenstichting Fryslân

Met als thema ‘Herbouw van een achtste-eeuwse boerderij te Firdgum’ bracht de Boerderijenstichting Fryslân ‘boerderijenonderzoek’ vanuit een originele invalshoek voor het voetlicht. De thema-avond was zeer geslaagd.

Daniël Postma is als promovendus verbonden aan het Groninger Instituut voor Archeologie van de Rijksuniversiteit aldaar. Hij is leidend onderzoeker van dit voor Friesland unieke  en baanbrekende bouwexperiment van een zogeheten zodenhuis en ging op de Thema-avond dieper in op de achtergronden van deze moderne reconstructie van een vroegmiddeleeuwse boerderij. Tevens gaat hij in op vragen als: Hoe woonden ze in dit zodenhuis? Waar leefden ze van? Wat voor vee hadden ze? Een interessant onderwerp, gebracht voor een divers, geïnteresseerd publiek.

 

Sluiting aanvragen BRIM rijkssubsidie 1 april

De indieningsperiode voor subsidieaanvragen voor het Brim is op 1 april gesloten. Het is niet meer mogelijk om een aanvraag voor het jaar 2014 in te dienen. De aanvragen die tot en met 31 maart 2014 digitaal of analoog zijn binnengekomen, worden momenteel verwerkt door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Uiterlijk 1 september zal gelijktijdig worden beslist op alle ingediende aanvragen. Via deze website en de website monumenten.nl houden de rijksdienst en wij iedereen op de hoogte over het verloop en de voortgang van deze subsidieronde.

Bijeenkomst voor gemeente-ambtenaren over archeologie

Op donderdagmiddag 6 maart vindt in De Melkfabriek in Bunne de informatiebijeenkomst ‘Archeologie voor gemeenten’ plaats. Deze bijeenkomst wordt georganiseerd door het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, de Steunpunten Monumentenzorg Groningen en Drenthe (ondergebracht bij Libau) en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en is bedoeld voor gemeente-ambtenaren uit de drie Noordelijke provincies die in hun werk te maken hebben met archeologie.

De bijeenkomst begint met een plenaire sessie over handhaving. Hierna kunt u via workshops en speeddates meer te weten komen over alle aspecten van archeologisch beleid en de uitvoering daarvan. Denk hierbij aan zaken op juridisch gebied, of hoe u binnen uw gemeente draagvlak voor archeologie kunt stimuleren. Parallel zijn er presentaties over de finesses van het uitbesteden van archeologisch werk.

Uiteraard is er ook gelegenheid om van gedachten te wisselen met uw collega’s van andere gemeenten. De middag start om 12.30 uur met een lunch en de deelname is gratis.

Locatie van de bijeenkomst
De Melkfabriek
Peizerweg 2
9496 PC Bunne
050 – 30 81 004
www.demelkfabriek.eu

Aanmelding kan via deze link .
Nadere informatie is te verkrijgen via Gerda de Bruijn RCE: g.de.bruijn@cultureelerfgoed.nl

Subsidie provincie voor restauraties van 69 Friese monumenten

Vanuit de Stimuleringsregeling Monumentenzorg 2013 krijgen 69 Friese monumenten subsidie van de Provincie voor een totaalbedrag van ruim € 3,7 miljoen. Daarnaast krijgt het Cultuurfonds voor Monumenten Fryslân € 500.000.

Ruim € 2,1 miljoen komt uit het Investeringsprogramma Wurkje foar Fryslân. Er zijn voor de subsidieregeling in totaal 80 aanvragen ingediend die aan de criteria voldoen. Hierdoor kunnen 69 monumenten en 2 bouwhistorische onderzoeken subsidie krijgen. De subsidie levert ongeveer 180 manjaren werk op en er worden 25 leerlingbouwplaatsen gecreëerd. Ook in 2014 en 2015 komt er voor monumenten weer extra geld beschikbaar.
De gehonoreerde plannen
Afgewezen aanvragen uit 2012 hebben voorrang gekregen. Andere soorten plannen waren, herbestemming, restauratie rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, onderhoud rijksmonumentale molens, en plannen van de stichtingen Alde Fryske Tsjerken en De Fryske Mole. Voorbeelden van restauratie met herbestemming zijn de Gereformeerde kerk in Lollum en het voormalige café Benthem aan de Voorstreek in Leeuwarden. Ook de restauratie van een boerderij met agrarische functie in Ryptsjerk, het complex Landgoed Oranjestein in Oranjewoud, de kerk van Hieslum, Korenmolen De Kaai in Sloten en de kerktoren van Harich waarvan de klok na jaren weer zal kunnen luiden, staan op de lijst.

Als u hier klikt, wordt u doorgelinkt naar de website van de provincie voor de volledige lijst. 

provincie Fryslân, 16 december 2013

Fries Cultuurfonds weer opengesteld

Voor restauratie en onderhoud van niet-rijksmonumenten is weer een laagrentende lening mogelijk. Het budget van het Cultuurfonds was op, maar nu is in het Cultuurfonds voor Monumenten Fryslân, dat valt onder het Prins Bernhard Cultuurfonds, uit het programma Wurkje Foar Fryslân een eerste storting van € 500.000 gedaan. Door deze snelle actie kan er al in 2013 worden gestart, wordt er substantiële extra werkgelegenheid gecreëerd en wordt de identiteit en zichtbaarheid van Fryslân versterkt. In aanmerking komen gemeentelijke monumenten, karakteristieke bebouwing die op de provinciale Cultuurhistorische Kaart staat en beeldbepalende panden in beschermde gezichten. Het verstrekken van de leningen wordt verzorgd door het Nationaal Restauratiefonds. Meer informatie over het Cultuurfonds leest u hier.

provincie Fryslân, 16 december 2013

KANSEN VOOR EEN TWEEDE LEVEN VAN ERFGOED

Op 10 september vond in Lokaal 55 te Sneek (een voormalig slachthuis) de eindpresentatie plaats van het project Herbestemming Industrieel Erfgoed Fryslân. Aan gedeputeerde Jannewietske de Vries werd niet alleen het eindrapport overhandigd, maar ook het eerste exemplaar van een brochure om industrieel erfgoed en de herbestemming ervan meer bekendheid te geven.

Het project is het afgelopen jaar uitgevoerd door de stichtingen DBF, Industrieel Erfgoed Friesland en Steunpunt Monumentenzorg Fryslân. In het project is geïnventariseerd wat er nog aan industrieel erfgoed in Fryslân is en wat daarvan leeg staat. Tevens is bij vier panden een herbestemmingverkenning uitgevoerd, om te kijken wat de herbestemmingproblematiek is en wat voor mogelijkheden er zijn voor herbestemming. Deze vier panden waren:
- voomalige machinefabriek Sluis te Drachten
- NFLS-locomotievenloods te Stiens
- Voormalige zuivelfabriek De Hoop te Oudega (Smallingerland)
- Entrepotgebouw te Harlingen.

Door gemeenten, dorpsbelangen en historische verenigingen zijn 466 industriële erfgoedpanden aangedragen. Hiervan staan 46 panden leeg. Gemeenten leverden vooral erfgoed aan, dorpsbelangen vooral de leegstaande ‘probleempanden’. In driekwart van de gevallen gaven de gemeenten aan niet op de hoogte te zijn van leegstand. Ook heeft driekwart van de leegstand betrekking op panden zonder monumentale status.
Het is lastig inzichtelijk te krijgen wie zich in erfgoed wil vestigen. Er zouden meer inspirerende voorbeelden van herbestemming voor het voetlicht moeten komen; aanbod creëert vraag.

Herbestemming staat of valt bij de eigenaar. Uit het project blijkt dat als de eigenaar wordt ondersteund in het voortraject, de kansen op realisatie aanzienlijk toenemen. Maar ook een andere rol van de gemeenten is wenselijk. In plaats van de vergunningaanvraag af te wachten, pro-actief meedenken met de initiatiefnemer. Dat vergt wel een omslag in denken en doen van de gemeenten. Daarvoor is in ieder geval nodig dat gemeenten weet hebben van hun leegstand en daar een visie of beleid op maken.

Industrieel erfgoed kan prima een tweede leven krijgen. De kansen liggen er. Daarvoor moeten ‘vraag en aanbod’ bij elkaar worden gebracht. Er is niet alleen brochure gemaakt om mensen ervoor te interesseren. Ook is het Kenniscentrum Herbestemming Noord opgericht. Op de daarbij behorende website www.herbestemmingnoord.nl kan erfgoedbreed leegstand worden gemeld, worden gezocht naar aangeboden erfgoed en inspiratie worden opgedaan uit goede voorbeelden van herbestemming.

Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg

De stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM) heeft samen met de Federatie Grote Monumentengemeenten (FGM) een website ontwikkeld. Deze website ondersteunt gemeentelijke toezichthouders en handhavers bij hun werk. Op de website zijn aanwijzingen te vinden waar op te letten, afkeurcriteria te raadplegen en na te gaan wanneer werkzaamheden tijdens het onderhoud en restauraties van monumenten verkeerd worden uitgevoerd.
 
Het takenpakket van toezichthouders wordt steeds breder en bronnen als bijvoorbeeld het Bouwbesluit bevatten weinig of geen informatie als het om restauratiewerkzaamheden aan ons gebouwde erfgoed gaat. www.monumententoezicht.nl  geeft zowel informatie aan de bouwkundig onderlegde toezichthouder als aan de juridisch medewerker.

Dit praktische hulpmiddel geeft per handeling waarop het toezicht zich richt, bijvoorbeeld op constructies, gevels, ramen , deuren, daken en interieur aan met welke criteria geoordeeld kan worden. Sluitstuk van de site is het bieden van inzicht in de toe te passen mogelijke bestuursrechtelijke handhavingsmiddelen.

Garyp ‘Fryske Pleats fan it Jier 2013’

De best herbestemde boerderij is verkozen. Uit de 18 aanmeldingen voor de verkiezing ‘Fryske Pleats fan it Jier 2013’ is de boerderij Sigerswâld State bij Garyp door een deskundige jury beoordeeld als boerderij met de beste uitwerking van een herbestemming met behoud van de karakteristiek van de oorspronkelijke boerderij en erf.

De jury heeft aangegeven dat alle eigenaren van de aangemelde boerderijen grote waardering verdienen voor de wijze waarop een nieuwe functie is ingepast in de oude boerderij. De boerderij van Jochum en Loekie Veenje, Sigerswâld 15 bij Garyp, is een rijksmonument, evenals het stookhok, het koetshuis en de bijschuur. De nieuwe functie bestaat uit een B&B kamer in het voorhuis en wonen in een gedeelte van de schuur.

De tweede prijs is voor Skrok 6 bij Easterein. Een kop-hals-rompboerderij uit 1785, die dankzij grote inspanning van de ondergang is gered en in 2013, naast de bestaande woonfunctie, in gebruik genomen is als groepsaccomodatie. De derde prijs is voor de kop-hals-rompboerderij De Bolstienpleats, Dokkumerwei 2 bij Aalsum. Een rijksmonumentale boerderij uit 1862, die bewoond wordt, een paardenfokbedrijf huisvest in de schuur en waar de eigenaren een sfeervolle Bêd en Brochje in het voorhuis hebben gerealiseerd.

De winnaar van de eerste prijs doet mee aan de landelijke verkiezing ‘mooiste boerderij van Nederland’ in het kader van ‘2013, Jaar van der Boerderij’.

Op vrijdag 11 oktober zullen tijdens een feestelijke bijeenkomst door gedeputeerde Jannewietske de Vries van de provincie Fryslân de prijzen worden uitgereikt. Dit vindt plaats op de winnende boerderij.

Nieuwe gids maakt eigenaren van rijksmonumenten wegwijs

Hoe raken monumenteigenaren wegwijs in de spelregels voor het bezitten, verbouwen, restaureren en onderhouden van een woonhuismonument? In de nieuwe gratis gids ‘Monumentaal wonen’ vinden zij praktische informatie over o.a. de instandhoudingsregeling (kortweg brim 2013), de aangepaste belastingwetgeving en nieuwe financiële producten. Monumenteigenaren ervaren de restauratie van een monument vaak als een ingewikkeld proces, waarbij de informatiebehoefte groot is. Om de beschikbare informatie te bundelen, hebben het Nationaal Restauratiefonds en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed samen met de Belastingdienst de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de Federatie Grote Monumentengemeenten de gids “Monumentaal Wonen” ontwikkeld.
De gids geeft antwoord op vragen als:  Waar moet u beginnen, met welke instanties komt u in gesprek? Hoe zit het fiscaal? Hoe werkt het met de financiering? Wat zijn de rechten, en wat zijn de plichten van een monumenteigenaar?
De gids is te downloaden op www.monumenten.nl

website Monumenten.nl, 24 juli 2013

Criteria Professionele Organisatie voor Monumentenbehoud aangepast

De Subsidieregeling instandhouding monumenten wordt gewijzigd waardoor het voor iedere organisatie met 20 of meer rijksmonumenten in eigendom, waaronder ook natuurorganisaties, mogelijk wordt om Professionele Organisatie voor Monumentenbehoud (POM) te worden. Dat heeft staatssecretaris Dijksma van Economische Zaken (EZ) de Tweede Kamer laten weten.

Sinds 1 januari 2013 is de Subsidieregeling instandhouding monumenten (Sim) gewijzigd waardoor de vroegere aangewezen monumentenorganisaties voor hun subsidieaanvragen niet in aanmerking komen voor de status van POM. De Tweede Kamer heeft het kabinet in een motie gevraagd het beheer van natuur in de ecologische hoofdstructuur als criterium in deze regeling op te nemen voor het percentage activiteiten gericht op monumentenbeheer, zodat de natuurorganisaties als POM kunnen worden aangewezen.

De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft aangegeven de Sim op een aantal punten aan te passen en komt daarmee de betrokken organisaties tegemoet. Het vereiste tot het hebben van een hoofdactiviteit tot instandhouding van monumenten komt te vervallen. Met deze aanpassing wordt het voor iedere organisatie met 20 of meer rijksmonumenten in eigendom, waaronder ook natuurorganisaties, mogelijk om POM te worden. Wel dienen de organisaties aan alle overige voorwaarden te voldoen om als POM aangewezen te worden. Staatsbosbeheer kan bijvoorbeeld niet als POM worden aangewezen, omdat het een publiekrechtelijke organisatie is.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zal de Subsidieregeling instandhouding monumenten voor het najaar aanpassen. Daarmee kunnen organisaties die voldoen aan de overige POM-voorwaarden bij de subsidieronde in 2014 als POM meedoen.

Ministerie van EZ, 18 juli 2013

Afronding project Herbestemming Industrieel Erfgoed

Op dinsdag 10 september 2013 wordt het eindrapport van ‘Herbestemming Industrieel Erfgoed Fryslân’ gepresenteerd aan gedeputeerde Jannewietske de Vries en genodigden.

Het Herbestemmingsteam heeft - na een inventarisatie van bestaand en leegstaand industrieel erfgoed en 4 herbestemmingsverkenningen op verschillende Friese locaties - vele inzichten, originele oplossingsrichtingen en ‘best practices’ verzameld. Waardevolle ervaringen en adviezen die we graag delen met iedereen die te maken krijgt met herbestemming van (industrieel) erfgoed in de toekomst. De brochure als eindproduct van het project zal dan ook beschikbaar zijn na de presentatie. Deze is op te vragen bij het Steunpunt.
 
Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 15 juli 2013

Ambacht molenaar wordt immaterieel cultureel erfgoed

De directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed maakte op 7 mei bekend dat het ambacht van molenaar opgenomen is op de Nationale Inventaris van het Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. Dit deed zij door de officiële plaquette met het logo van de Nationale Inventaris te overhandigen aan Eric Zwijnenberg oprichter van Het Gilde van Vrijwillige Molenaars, tijdens de feestelijke aftrap van de Nationale Molendag 2013 op molen Het Jonge Schaap op de Zaansche Schans.

Op de Nationale Molendagen in mei en op provinciciale en regionale molendagen door het jaar heen zijn de molens te bezoeken en kan iedereen zien wat het molenaarsambacht inhoudt.

De Hollandsche Molen, mei 2013

Extra rijkssubsidie voor herbestemming

Voor 500 monumenten en karakteristieke gebouwen start binnenkort een onderzoek naar herbestemming. Al deze gebouwen staan leeg of komen dat op korte termijn. De toegekende subsidies gaan in belangrijke mate naar industrieel erfgoed (fabrieksgebouwen, silo’s en watertorens) en religieus erfgoed (kerken en kloostergebouwen). Ook wordt voor veel boerderijen een herbestemming gezocht. De onderzoeken en noodvoorzieningen worden mogelijk gemaakt dankzij een subsidie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

In Fryslân zijn twee projecten gehonoreerd: een kerk en een zuivelfabriek, waarvoor men een plan voor herbestemming wil ontwikkelen.

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, mei 2013

Restauratiebeurs groot succes

Bijna 7500 bezoekers hebben op de drie beursdagen de Nationale Restauratiebeurs bezocht.

De stand van het Netwerk Steunpunten Cultureel Erfgoed werd goed bezocht. We hebben vooral vaak kunnen doorverwijzen naar het steunpunt in de provincie waar een vraag over ging. Natuurlijk ook het netwerken en zelf bij blijven in de brede erfgoedwereld van Nederland zijn bijkomende nuttige opdrachten tijdens zo’n beurs. Voor meer informatie over de steunpunten in het algemeen en verwijzingen naar alle steunpunten landelijk zie www.netwerksteunpunten.nl

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 22 april 2013

 

Steunpunten op Restauratiebeurs 18-20 april

De Nationale Restauratiebeurs komt er weer aan! De gezamenlijke Steunpunten en Erfgoedhuizen hebben een mooie stand op het Kennisplein.

De beurs is van 18  t/m 20 april 2013 in de Brabanthallen in Den Bosch. Vele restauratiearchitecten, aannemers, adviesbureaus zijn aanwezig om uitl;eg te geven over hun diensten en nieuwtjes in de erfgoedwereld. Verder zijn er lezingen met diverse onderwerpen, op zaterdag ook een excursie naar een boerderij in de buurt. Zie de website www.restauratiebeurs.nl of bestel nu via www.restauratiefonds.nl een GRATIS kaart!

Jaar van de Boerderij Fryslân in APRIL

Verkiezing, Verhalenwedstrijd, Swetsroute, Thema-avond! De Boerderijenstichting Fryslân organiseert in dit Jaar van de Boerderij in deze maand meerdere activiteiten.

Zo is er voor alle belangstellenden een Thema-avond over De rol van de boerderij in het Friese landschap. Dit is  in Yn ‘e Mande Tytsjerk op 10 april vanaf 19.30 uur.

Vanaf 12 april staat de aanmelding open voor de Verkiezing Fryske Pleats fan it Jier 2013. Het thema is een karakteristieke boerderij met een nieuwe functie. Zie www.boerderijenstichtingfryslan.nl voor meer informatie en het aanmeldingsformulier.

100.000e bezoeker website

Vandaag heeft de 100.000e bezoeker onze website bezocht. Op naar de 250.000!

Wij doen ons best om zoveel mogelijk informatie te geven over de actuele stand van zaken in het (Friese) erfgoedveld. Tips of extra nieuwtjes zijn altijd welkom!

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 14 februari 2013

 

Fryslân doet mee aan 2013 Jaar van Boerderij

De Boerderijenstichting Fryslân sluit aan bij het landelijke themajaar 2013 Jaar van de Boerderij. De Stichting heeft samen met het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân een ambitieus plan opgesteld. De benodigde financiële middelen zijn rond; de provincie Fryslân en diverse fondsen ondersteunen dit project.

Agrarisch Erfgoed Nederland is de koepel van de provinciale en regionale boerderijenstichtingen en heeft samen met de 18 boerderijenstichtingen in Nederland 2013 uitgeroepen tot Jaar van de Boerderij. Zie: www.boerderij2013.nl

Wat wordt er in Fryslân georganiseerd:

 - Een thema-avond
  Datum: woensdag 10 april
  Thema: De toekomst van de boerderij en het belang van boerderij in het landschap.
  Een avond met bijzondere sprekers op een bijzondere locatie. Een avond die u beslist niet mag missen.
 
 
 - Een excursie per touringcar langs vier historische boerderijen
  Datum: zaterdag 8 juni, start vanaf 10.00 uur in Leeuwarden.

Verder, een verkiezing Fryske Pleats fan it Jier 2013, een verhalenwedstrijd en ‘swetsroute’ samen met de Leeuwarder Courant, een workshop voor gemeenten over de juridische aspecten van agrarisch erfgoed en herbestemming, een samenwerking in het kader van archeologie en meer. Voor de meest actuele informatie, zie de website van de Boerderijenstichting Fryslân: www.boerderijenstichtingfryslan.nl

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 14 februari 2013

Inventarisatie Industrieel Erfgoed komt op stoom

De inventarisatie van industrieel erfgoed in Fryslân is eind december gestart. Dit heeft tot nu toe een ‘oogst’ van reacties van 61 organisaties in Fryslân. Dit lijkt op het eerste gezicht veel, maar is met een mailing van 375 adressen nog mager.

De reacties van de indieners van adressen zijn wel enthousiast. Er zijn al meer dan 500 objecten aangedragen. Vanuit de dorpen komen voornamelijk de leegstaande panden, terwijl de gemeenten vooral lijsten met erfgoed indienen. Dit bevestigt al een beetje ons vermoeden dat de meeste gemeenten geen zicht hebben op de leegstand van hun erfgoed.

Het ‘Herbestemmingsteam’, bestaande uit Stichting Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, Stichting Industrieel Erfgoed Friesland en Stichting DBF, wil het industriële erfgoed en de leegstand daarvan in kaart brengen om beleidsadviezen te kunnen geven over behoud en mogelijkheden voor herbestemming.

Iedereen kan nog steeds industriële panden indienen, of ze nu leegstaan of nog volop in gebruik zijn. Het gaat om cultuurhistorisch waardevolle panden die van oorsprong bedoeld zijn voor bedrijvigheid: industrie, handel en nijverheid (zoals fabrieken, pakhuizen en werkplaatsen) en daaraan gerelateerde infrastructurele werken (zoals treinstations en remises). Aanmelden kan nog, liefst deze week, via het digitale formulier op de website www.herbestemmingfryslan.nl

Naast een inventarisatie van karakteristieke industriële panden in Fryslân is het een doel om vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Het projectteam brengt daarom ook de vraagkant in beeld. Welke bedrijven/organisaties zijn op zoek naar een karakteristiek industrieel pand?

Deze inventarisatie is een eerste stap in de richting van optimaal behoud van industrieel erfgoed in Fryslân.

 

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, februari 2013

Start inventarisatie industrieel erfgoed Fryslân

In opdracht van de provincie Fryslân vindt er een inventarisatie plaats van al het industrieel erfgoed in Fryslân.

Het betreft niet alleen leegstaande panden, maar ook de panden die nu nog volop in gebruik zijn. Met een viertal panden wordt daadwerkelijk en herbestemmings-traject ingezet, om duidelijk te krijgen wat de uitdagingen en mogelijkheden zijn bij herbestemmen. Dit moet leiden tot een integrale aanpak die het herbestemmen van vrijgekomen panden makkelijker mogelijk maakt.
Het herbestemmings-projectteam bestaat uit Stichting Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, Stichting Industrieel Erfgoed Friesland en Stichting DBF. Deze partijen hebben elk op een eigen vlak kennis en ervaring met industrieel erfgoed en het herbestemmen hiervan.

Om tot een verantwoorde beleidsformulering te komen is het in eerste instantie zaak om het industrieel erfgoed in kaart te brengen. Het inventarisatieverzoek gaat naar alle gemeenten, dorpsbelangen, historische verenigingen en aanverwante organisaties in Fryslân.

Iedereen mag interessante  industriële panden aanleveren. Hiervoor staat op www.herbestemmingfryslan.nl een digitaal formulier en meer informatie.

Naast een inventarisatie van karakteristieke panden in Fryslân is het een doel om vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Het projectteam brengt daarom ook de vraagkant in beeld. Welke bedrijven/organisaties zijn op zoek naar een karakteristiek industrieel pand?

Binnenkort meer over dit project op onze website!

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 18 december 2012

Roodbaards Rijkdom lezing Yme Kuiper op 15 januari bij Tresoar

Het onderzoek Roodbaards Rijkdom van N0.0RDPEIL landschap.stedenbouw heeft een indrukwekkend boek over landschapsparken in Noord Nederland opgeleverd en in november 2012 is hierover ook een tentoonstelling geopend in Tresoar (Leeuwarden). De tentoonstelling is nog t/m 19 januari te bezoeken.

Een extra aanrader in het kader van Roodbaards Rijkdom:

Lezing Prof. dr. Yme Kuiper

‘Buitenplaatscultuur in het Noorden in de korte negentiende eeuw’ op dinsdag 15 januari 2013 in Tresoar , Leeuwarden, aanvang: 19.30 uur (entree: 5,- incl. bezoek tentoonstelling).

Aanmelden kan via info@monumentenzorgfryslan.nl of(058) 266 66 17. Meer informatie over Roodbaard, de tentoonstelling en de lezing vindt u op www.roodbaardsrijkdom.nl

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 14 december 2012




Toekenningen erfgoedsubsidie provincie Fryslân bekend

Een groot aantal Friese monumenten kan een flinke opknapbeurt tegemoet zien. Er krijgen 87 monumenten subsidie van de provincie Fryslân voor restauratie, herbestemming, onderhoud en bouwhistorisch onderzoek. Na toevoeging van extra geld, trekt de provincie er in totaal bijna drie miljoen euro voor uit.

In de categorie restauratie rijksmonumenten worden 27 plannen gehonoreerd. Daaronder 21 kerken. Voorbeeld is de dorpskerk van Dongjum, met een prachtig praalgraf in het koor voor de staatsman Sicco van Goslinga. Maar ook andere soorten gebouwen krijgen subsidie zoals een kop-hals-romp boerderij bij Bozum, het vroegere zusterhuis op het terrein van de voormalige buitenplaats Lyndenstein in Beetsterzwaag en de molen Windlust in Noordwolde. Verder wordt het onderhoud van 47 molens ondersteund. Voorbeelden zijn de windmotor Jousterp bij Tjerkwerd en Korenmolen “Rust Roest” in Munnekezijl.
Ook vier gemeentelijke monumenten krijgen subsidie. Voorbeeld is een boerderij en schuur op het landgoed Kippenburg bij Oudemirdum. Gemeenten leveren in deze categorie een even grote subsidie als de provincie.

In de nieuwe categorie herbestemming in combinatie met restauratie wordt de transformatie van een mastmakerij tot hotel in Lemmer gesubsidieerd. Voor deze categorie kunnen nog tot en met 31 december aanvragen worden ingediend. De stichtingen Alde Fryske Tsjerken en De Fryske Mole krijgen respectievelijk voor vier kerken en twee molens een subsidie. In de categorie bouwhistorisch onderzoek zijn twee plannen ondersteund, een voormalig adelshuis in de binnenstad van Leeuwarden en diverse adressen in de binnenstad van Dokkum.
De provinciale subsidie bedraagt bijna € 3 miljoen. Dat is inclusief het geld dat het Rijk voor de restauratie van rijksmonumenten aan de provincie doorgeeft. Omdat eigenaren en anderen, zoals fondsen, er ook geld in stoppen, komt de totale investering uit op bijna 8 miljoen euro. Dat is niet alleen goed voor het behoud van deze monumenten. Er komen zo ook meer opdrachten voor de bouw- en restauratiesector, die last heeft van de economische crisis.

Op de website van de provincie is de lijst met toekenningen te downloaden.

Provincie Fryslân, 12 december 2012

Jubileum-Erfgoedcafé Steunpunt geslaagd

Een kleine 100 Friese bestuurders, ambtenaren, architecten en medewerkers van erfgoedorganisaties hebben op vrijdag 28 september gevierd dat het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân dit jaar 10 jaar bestaat. Het door het Steunpunt georganiseerde Erfgoedcafé in Poppodium Romein (de voormalige Westerkerk) was een mix van presentatie, discussie en tijd voor ontmoeting met vakgenoten.

De conclusie van de middag was dat de collega’s en ‘klanten’ van het Steunpunt ook in de toekomst nog graag een beroep doen op het Steunpunt, vooral als kennispunt en bindende kracht in erfgoed en aanpalende werkgebieden en projecten. Het Steunpunt blijft deze diensten zeker bieden. Directeur Bloemhof lichtte bij zijn slotwoord al een tipje van de sluier op: zo noemde hij een lopend project voor herbestemming van Industrieel Erfgoed met 4 pilotlocaties in Fryslân. Hij kon ook een nog groter project aankondigen van het Steunpunt in samenwerking met collega-organisaties voor het Kenniscentrum Herbestemming Noord-Nederland vanaf 2013.

Volgens de voorzitter van het Steunpunt, de heer Eduard Haaksman een geslaagd eerste Erfgoedcafé en zeker voor herhaling vatbaar. Het Steunpunt denkt over een reeks vergelijkbare ontmoetingen, soms meer thematisch gericht, met discussie en kennisuitwisseling in een ontspannen sfeer.
Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 2 oktober 2012

10 jaar Steunpunt Monumentenzorg Fryslân

Het Steunpunt is 10 jaar jong in 2012!

Wij vieren dit met een ERFGOEDCAFÉ op vrijdag 28 september 2012 vanaf 14.30 uur in Poppodium Romein (de voormalige Westerkerk) in Leeuwarden.

We zullen met korte statements en discussie aan tafel en in het publiek met elkaar praten over de Modernisering van de Monumentenzorg. Wat is de toekomst van de monumentenzorg landelijk en voor Fryslân? Daarnaast is het Erfgoedcafé ook bedoeld als plaats voor ontmoeting en een goed gesprek.

Beleidsmakers, monumentenzorgers, bestuursleden en medewerkers van erfgoedorganisaties, u bent van harte uitgenodigd! Toegang is gratis, aanmelden graag voor 14 september via e-mail of telefoon. Kijk bij Links en Downloads op deze website onderaan bij Erfgoedcafé voor de uitnodiging met alle informatie.

Steunpunt, augustus 2012

 

Brochure over Cultuurhistorie in bestemmingsplan

Gemeenten houden al jaren rekening met archeologische waarden bij het opstellen van een bestemmingsplan. Sinds januari 2012 geldt dit voor erfgoed dat zijn wortels heeft in zowel de archeologie, als in de architectuurgeschiedenis, historische (steden)bouwkunde (inclusief bouw- en tuinhistorie)en historische geografie.
In het Besluit ruimtelijke ordening staat omschreven dat overheden ‘rekening dienen te houden’ met ‘aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten’. De kernnotie van de Wet ruimtelijke ordening - een samenhangende afweging van alle belangen- en de opdracht uit het Bro impliceren onderzoek naar deze waarden. Het is immers niet mogelijk om rekening te houden met cultuurhistorische waarden zonder te weten waar en wat die waarden zijn.

Voor de uitvoering van dit onderzoek bereidt de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een brochure voor: Rekening houden met cultuurhistorische waarden: aanwijzingen en aanbevelingen voor cultuurhistorisch onderzoek in de vormgeving van de ruimtelijke ordening. Beschreven wordt hoe onderzoek het beste vorm kan krijgen. De brochure is bestemd voor overheden die verantwoordelijk zijn voor cultuurhistorisch onderzoek als basis voor de vormgeving van ruimtelijk beleid. Daarnaast zijn de richtlijnen geschreven voor belangstellenden en belanghebbenden. De brochure besteedt daarom ook algemene aandacht aan het ruimtelijk instrumentarium.

Op deze website (bij het tabje Links en Downloads, onder Downloads, Brochure Cultuurhistorisch Onderzoek) kunt u de conceptbrochure downloaden.

De Rijksdienst wil graag dat toekomstige gebruikers meedenken over de inhoud van de brochure. U kunt commentaar, op- en aanmerkingen en relevante voorbeelden vóór 15-9-2012 sturen naar Rosa Tigges, r.tigges@cultureelerfgoed.nl. Op basis van de reacties wordt de definitieve versie van de brochure gepubliceerd.

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, augustus 2012

‘Wiki loves monuments’ wil samen alle rijksmonumenten fotograferen

Wikimedia Nederland organiseert dit jaar voor de derde keer Wiki Loves Monuments, een fotowedstrijd die de hele maand september duurt. Doel van de wedstrijd is om meer vrije afbeeldingen van monumenten beschikbaar te krijgen voor gebruik op Wikipedia. Uit het Nederlandse initiatief is in drie jaar tijd een wereldwijd evenement gegroeid. In 2012 doen meer dan 25 landen, waaronder de Verenigde Staten en India, mee.

Nederland heeft circa 60.000 rijksmonumenten. Daarvan is op Wikipedia nu al meer dan zestig procent voorzien van een vrije afbeelding, onder andere doordat in 2010 en 2011 door Wiki Loves Monuments 26.000 foto’s aan Wikipedia werden toegevoegd. Met behulp van deze wedstrijd probeert Wikimedia Nederland van álle rijksmonumenten een foto vrij beschikbaar te krijgen en zo het Nederlandse cultureel erfgoed nog beter in beeld te brengen. Dankzij de vrije licentie kunnen de foto’s daarna ook door iedereen buiten Wikipedia gebruikt worden. Op website van Wiki Loves Monuments kunt u zien of van een rijksmonument al een foto beschikbaar is en kunt u een route plannen langs de rijksmonumenten zonder foto.

‘Wiki Loves Monuments’ loopt van 1 tot en met 30 september. De Open Monumentendagen op 8 en 9 september bieden de mogelijkheid om veel monumenten niet alleen van buiten maar ook van binnen te bekijken en te fotograferen. Daarnaast organiseert Wikimedia Nederland zogenaamde ‘Wiki Takes’ waarbij fotografen zich verzamelen en samen in een stad of dorp de nog niet gefotografeerde rijksmonumenten gaan vastleggen.
Alle foto’s die in september via het speciale wedstrijdformulier worden geüpload dingen mee naar de prijzen. Een jury bestaande uit professionals uit de fotografie- en erfgoedwereld en Wikipedianen beoordelen de inzendingen. De prijsuitreiking vindt plaats tijdens de Wikimedia Conferentie Nederland op 9 november aanstaande. Op www.wikilovesmonuments.nl is meer informatie te vinden.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, augustus 2012

 

Provinciale subsidieregeling 2012 aanvragen vanaf september

Op 10 juli jl. is de nieuwe provinciale subsidieregeling ‘Stimuleringsregeling monumenten 2012’ vastgesteld. Voor het behoud en de herbestemming van monumenten is dit jaar 2,5 miljoen euro beschikbaar.

Nieuw in de subsidieregeling is de aandacht voor herbestemming. Gedeputeerde Jannewietske de Vries heeft dit op 11 juli bekendgemaakt bij het herbestemde pakhuis Hartelust in Leeuwarden. Het provinciebestuur wil de restauratie en het vernieuwend hergebruik van karakteristieke gebouwen stimuleren. Daarom is voor restauraties in combinatie met herbestemming 1 miljoen euro beschikbaar gesteld.

De overige 1,5 miljoen is bestemd voor restauratie en onderhoud van rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten. Daarvan is er 3 ton gereserveerd voor de Stichtingen Alde Fryske Tsjerken en De Fryske Mole. Ook gemeentelijke monumenten kunnen voor subsidie in aanmerking komen als gemeenten zelf ook subsidie verlenen. Bijna 1,5 miljoen van het bedrag is gedecentraliseerd rijksgeld. Subsidiestromen voor restauratie worden zo gebundeld en doelmatig ingezet. Gelet op de grote belangstelling en het relatief kleine budget geldt voor rijksmonumenten een ondergrens van 70.000 euro voor kerken en 50.000 euro voor andere monumenten. Plannen met een meer regulier onderhoudkarakter zijn hierdoor uitgesloten.

Subsidie aanvragen
Vanaf 3 september 2012 tot en met 8 oktober 2012 kunnen eigenaren van monumenten aanvragen indienen. Voor aanvragen voor restauraties in combinatie met herbestemming kan dat nog tot en met 31 december 2012. De aanvragen worden op volgorde van binnenkomst in behandeling genomen.

Op de website van de provincie Fryslân staan de tekst met toelichting en ook het aanvraagformulier en een groot aantal antwoorden op ‘veelgestelde vragen’.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 13 juli 2012

 

Wedstrijd beste erfgoededucatie project van Fryslân

Keunstwurk organiseert in samenwerking met Steunpunt Monumentenzorg Fryslân en Museumfederatie Fryslân de wedstrijd voor het beste erfgoededucatie project van Fryslân.
Wie weet nog een leuk project voor scholen over erfgoed? Welke organisatie heeft zelf een lesbrief of leskist, of werkt er wel eens mee? We horen het graag!

Meer informatie hierover vindt u onder het kopje Downloads op deze website: onderaan bij Algemeen / WEDSTRIJD.

Voor vragen of inzendingen kunt u contact met ons opnemen. We zijn benieuwd!

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 22 juni 2012

 

Jaar van Buitenplaatsen: Imkerijdagen Dekema State 14 en 15 juli

Tussen de vele activiteiten in het Jaar van de Buitenplaatsen een tip: Op 14 en 15 juli zijn er Imkerijdagen op Dekema State in Jelsum. Op de website van Dekema State kan men ook een bijenzoekkaart downloaden. Er is in het weekend van alles te doen en te bekijken. Voor meer activiteiten op de staten enstinzen zie de download kalender voor het hele jaar 2012, onderaan bij ALGEMEEN, onder het kopje Links en Downloads op deze website.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 21 juni 2012

 

Nieuwe BRIM regeling vanaf aanvraagjaar 2013

Op 2 april 2012 heeft staatssecretaris Halbe Zijlstra een brief aan de Tweede Kamer gezonden over de subsidiëring van de instandhouding van rijksmonumenten. Op donderdag 12 april hebben de Directie Cultureel Erfgoed en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een toelichting gegeven op de brief aan de Tweede Kamer, aan de betrokken monumenteneigenaren/ stichtingen en gemeenten.

De onderhoudssubsidie voor rijksmonumenteneigenaren is populair: in 2011 moest 80% van de aanvragen worden afgewezen. Uit onderzoek blijkt dat ook de komende jaren het beschikbare budget (€48,5 miljoen per jaar) ontoereikend is om in de vraag te voorzien. Daarom worden per 2013 een aantal fundamentele wijzigingen doorgevoerd om de regeling te vereenvoudigen en meer eigenaren te laten profiteren.
- Zo wordt er niet meer geloot en heeft de eigenaar meer tijd om de aanvraag in te dienen. Werelderfgoed en professionele behoudsorganisaties krijgen voorrang. Maar de aangewezen organisaties raken wel eerst hun status kwijt en worden opnieuw onder de loep genomen, voordat ze de status ‘professionele behoudsorganisatie’ krijgen. Monumenten in slechte technische staat kunnen ook een onderhoudssubsidie krijgen. Daartoe wordt het maximale subsidiepercentage verlaagd naar 50% en moet de eigenaar de helft zelf gaan betalen. Het maximumbedrag wordt gerelateerd aan de vastgestelde herbouwwaarde (behalve bij molens).
- Een groot deel van het budget wordt besteed aan het onderhoud van kerken. Het beleid is en blijft om beeldbepalende kerken in stand te houden. Kerkbesturen worden gevraagd om aan te tonen dat er geregeld gebruik van de kerk wordt gemaakt, religieus of niet-religieus. Dat leidt ertoe dat kerken met een functie meer kans krijgen op subsidie.

Veel aspecten van de uitvoering worden op dit moment nog nader uitgewerkt. Bovendien kan de nieuwe politieke situatie wellicht nog voor veranderingen zorgen. Het Steunpunt houdt u op de hoogte.

Steunpunt / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 10 mei 2012

 

Ook komend weekend bruist het bij de Staten en Stinzen

In het themajaar 2012 Jaar van de Historische Buitenplaats is landelijk van alles te doen. In Fryslân zeker ook.

Komend weekend bijvoorbeeld kunnen liefhebbers hun hart ophalen aan al het moois van de buitenplaatsen, staten, stinzen en de omgeving en dan ook nog genieten van concerten, markten, wandelingen, noem maar op:

Van 11 t/m 13 mei vindt de eerste editie plaats van het kamermuziekfestival ‘Landgoedconcerten Oranjewoud’ . Op drie historische buitenplaatsen die normaal voor het publiek gesloten zijn vinden klassieke concerten door de beste musici uit binnen- en buitenland plaats. Klein Jagtlust, Oranjestein en Huize Oranjewoud (uitverkocht) met hun prachtige tuinen vormen de entourage voor deze bijzondere concerten. Ook Museum Belvedère (uitverkocht) is een keer gastheer zodat beeldende kunst eveneens een onderdeel vormt van deze serie. Er worden ook historische rondleidingen gegeven in Oranjewoud. Kijk op de website www.festivaloranjewoud.nl

Zaterdag 12 en zondag 13 mei: Vijversburg: Europese kijkdagen, presentatie uitbreidingsplannen en op 13 mei Open kas: cactussen. Zaterdag vanaf 12 uur een programma, ook voor kinderen. Zondag ook, dan vanaf 11 uur.

Zaterdag 12 mei: Groenmarkt te Beetsterzwaag. De vereniging Groei en Bloei verkoopt bijzondere gewassen, zaden, bollen enz. in de overtuin van het Lycklamahûs, bij de Tropische Kas. Van 10 tot 15 uur.

Zaterdag 12 mei: De Schierstins, Theun de Vries Boekenmarkt (10 tot 17 uur), met om 13.30 uur de Theun de Vrieskuier. Om 16.00 uur openluchtconcert van brassband Excelsior.

Voor alle activiteiten kunt u de activiteitenkalender bekijken. Daarin staat per maand aangegeven wat er bij de staten te doen is: zie het linkje helemaal onderaan bij het kopje LINKS en DOWNLOADS op deze website.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 10 mei 2012

Kom naar de Nationale Molendagen 12 en 13 mei!

Veel molens in Fryslân, onder andere van Stichting De Fryske Mole, draaien op Nationale Molendag. De meeste molenaars zijn er in elk geval op zaterdag 12 mei en sommige molens zijn op zondag 13 mei nog eens open voor publiek. Soms wordt er ook iets extra’s georganiseerd zoals verhalen vertellen, demonstraties en pannenkoekenbakken. Voor meer informatie over de molens, de precieze tijden en wat er te doen is, zie de website: www.nationalemolendagen.nl

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 8 mei 2012

Magazine In Alle Staten te koop met activiteitengids

Speciaal voor het jaar 2012 is een glossy Magazine over de Staten en Stinzen in Fryslân uitgegeven. Het heeft de titel: In alle Staten. De Friese werkgroep van dit themajaar 2012, Historische Buitenplaatsen heeft ook een activiteitengids samengesteld van alle activiteiten die dit seizoen bij de verschillende staten en stinzen worden georganiseerd. Deze activiteitengids wordt bij het magazine geleverd en is ook een extraatje bij de Friesland Post van april 2012.

In alle Staten is in Fryslân verkrijgbaar bij boekhandels en tijdschriftenverkopers, een aantal VVV’s en op vele staten en stinzen uiteraard. Het kost € 4,95. Wie het los wil bestellen kan een e-mail sturen naar info@monumentenzorgfryslan.nl en ontvangt het zolang de voorraad strekt. Hiervoor worden € 2,20 verzendkosten gerekend.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 30 maart 2012

 

Start voor Fries Themajaar Staten en Stinzen op 16 maart

Het Themajaar Historische Buitenplaatsen 2012 is erop gericht om veel meer mensen in ons land bekend te maken met historische buitenplaatsen en daarmee aandacht te vragen voor het behoud van dit culturele erfgoed. In voorbije eeuwen telde Nederland vermoedelijk zesduizend of meer grote en kleine buitenplaatsen. Hiervan resteert nu nog slechts 10%. Deze circa 600 buitenplaatsen zijn in alle provincies te vinden. In Fryslân staan nog zo’n 40 (resten van) staten en stinzen, die zeker ook aandacht verdienen in dit jaar en het bezoeken waard zijn.

De officiële opening van het Jaar van de Historische Buitenplaats vindt plaats in Amerongen op 29 maart. Fryslân loopt hierop vooruit, juist omdat er al activiteiten, zoals rondleidingen bij de staten, aan staan te komen in het voorjaar. Dit is namelijk de tijd waarop de planten rondom de staten en stinzen (stinzenflora) in volle bloei staan. Op vrijdag 16 maart is de opening van het Friese themajaar in Stania State in Oentsjerk. Hierna zal er het hele jaar door van alles te doen zijn bij de staten en stinzen.

De werkgroep van dit themajaar in Fryslân heeft alle activiteiten gebundeld in een activiteitenkalender. Deze kalender is een bijlage bij het speciaal voor dit themajaar uitgegeven Magazine "In alle Staten" dat komende vrijdag bij de opening in Stania State gepresenteerd wordt. De activiteiten bij de verschillende staten en stinzen zijn ook op de website van de Stichting Staten en Stinzen te vinden. Meer activiteiten in heel Nederland vindt u op de website van het landelijke comité.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 13 maart 2012

 

Aanwijzing top 100 Wederopbouwperiode 1959-1965

Volgens het aanwijzingsbeleid dat is vastgesteld in 2009 kunnen alleen nog bijzondere gevallen en gebouwen die passen binnen aanwijzingsprojecten door de Minister als rijksmonument worden aangewezen. Op dit moment werkt de RCE aan de selectie van een honderdtal meest waardevolle bouwwerken uit de wederopbouw periode 1959-1965. De Modernisering Monumentenzorg vormt het kader van deze opdracht. Het aanwijzingsprogramma is een vervolg op de Top 100 uit 2007, waarbij objecten uit de eerste wederopbouwperiode 1940-1958 zijn voorgedragen voor rijksbescherming.

Suggesties voorlopige lijst
De RCE heeft inmiddels een inventarisatie opgesteld van zo’n 700 bouwwerken gebaseerd op literatuur en kennis in eigen huis. De komende maanden zal de lijst worden teruggebracht tot ongeveer honderd objecten. Voordat het zover is, wordt ook afgestemd met gemeenteambtenaren, die suggesties kunnen doen van gebouwen of objecten die niet op de groslijst staan en er volgens hen wel op horen. Zij hebben hierover een brief gehad.

Net als bij de vorige selectie gaat het ook nu weer om een beperkte toplijst van ongeveer 100 nieuwe monumenten. Dat betekent dat suggesties alleen zinvol zijn als er sprake is van evidente toonbeelden en het voorbeelden betreft van een zeer hoog architectonisch en cultuurhistorisch niveau.

Men kan suggesties doorgeven aan de RCE tot 9 april 2012, via de website of via contactpersoon Gerhard Eshuis (g.eshuis@cultureelerfgoed.nl), het moet dan wel gaan om een nieuwe suggestie. De lijst met suggesties die al in behandeling zijn (geweest), staat op de website van de rijksdienst .

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 13 maart 2012

Provincies aan zet voor restauratie rijksmonumenten

Op 5 maart hebben staatssecretaris Zijlstra en IPO-portefeuillehouder Sweet hun handtekening gezet onder een lang voorbereid convenant. Met ingang van 2012 stort OCW € 20 miljoen in het provinciefonds ten behoeve van de restauratie van rijksmonumenten. De provincies krijgen daarmee de regie over dit restauratiebudget.

Achterliggende gedachte is dat de provincies goed op de hoogte zijn van regionale en lokale behoeften en mogelijkheden. De provincies spreken de intentie uit dat zij in aanvulling op dit budget geldstromen genereren uit publieke (gemeenten, waterschappen en de provincies zelf) en private (bijvoorbeeld eigenaren en ontwikkelaars) bron. Het effect van een dergelijke multiplier kan, zo blijkt uit een eerder gevoerde pilot, aanzienlijk zijn.
De provincies stellen de criteria en voorwaarden vast op basis waarvan zij de beschikbare subsidiemiddelen verdelen. Per provincie kunnen de prioriteiten verschillen. De provincies zijn niet gehouden de leidraad subsidiabele instandhoudingskosten te volgen, al kan dat natuurlijk wel.

Het convenant met het IPO loopt in ieder geval tot en met 2017. In 2015 wordt een tussentijdse evaluatie uitgevoerd naar de resultaten van deze restauratieaanpak. Voor de goede orde: de provincies gaan alleen over het restauratiebudget. Periodieke instandhoudingsplannen op basis van het Brim en aanvragen voor de Herbestemmingsregelingen worden dus gewoon bij de Rijksdienst ingediend.

Het is nog niet bekend hoe de provincie Fryslân met dit budget zal omgaan. Zodra hier meer over bekend wordt, zal het Steunpunt u hierover berichten in deze nieuwsrubriek.

Steunpunt / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 13 maart 2012

Monumentenwet wijzigt, leeftijdsgrens van 50 jaar vervalt

Per 1 januari 2012 is de vereiste leeftijdsgrens van vijftig jaar voor rijksmonumenten vervallen.
Er kunnen geen verzoeken meer worden ingediend voor het aanwijzen van een object als rijksbeschermd monument. Het is wel mogelijk de Rijksdienst suggesties voor bescherming te doen.

Deze wijzigingen zijn doorgevoerd in het kader van Modernisering van de Monumentenzorg (MoMo), met als doel vereenvoudiging van de regelgeving in de monumentenzorg.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 5 januari 2012

 

Aanpassing aftrekposten voor rijksmonumenten door Geefwet

De aftrek van uitgaven voor monumentenpanden is per 1 januari 2012 versoberd en vereenvoudigd. Dit is gedaan om de Geefwet mogelij te maken. De Tweede Kamer heeft een wetsvoorstel aangenomen voor de Geefwet. De Eerste Kamer heeft hiermee ingestemd. Deze wet bevat overheidsmaatregelen die erop gericht zijn om vrijgevigheid te stimuleren en eventuele onnodige belemmeringen weg te nemen. De regeling komt na vijf jaar weer te vervallen. Het doel is om giften aan culturele instellingen (tijdelijk) extra te stimuleren en het totaal bedrag aan giften substantieel toe te laten nemen. Geeft u een bepaald bedrag aan een ANBI of een SBBI? Dan mag u deze gift voor de inkomstenbelasting vermenigvuldigen met 1,25. Dit is de zogeheten multiplier.

Om de geefwet mogelijk te maken, is de aftrek van uitgaven voor monumentenpanden per januari 2012 versoberd en vereenvoudigd:
• De mogelijkheid om lasten en afschrijvingen voor een eigen woning af te trekken komt te vervallen;
• Niet 100% maar 80% van de onderhoudskosten zijn aftrekbaar;
• De drempel om voor de aftrek in aanmerking te komen komt te vervallen.
Deze aanpassing op de huidige regeling moet een bedrag van € 12 miljoen opleveren.

Er geldt wel overgangsrecht voor de monumentenaftrek: Als u al voor 1 januari 2012 voor het onderhoud van uw rijksmonument verplichtingen bent aangegaan en de betalingen daarvan plaatsvindt in 2012 of 2013 dan kunt u deze onderhoudskosten na aftrek van de drempel nog volledig in aftrek kan brengen.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 5 januari 2012

 

Handleidingen Vergunningvrij

Als u uw monument wilt verbouwen, onderhouden of restaureren, is er meestal een omgevingsvergunning nodig. Het vaste aanspreekpunt hiervoor is de gemeente.

Voor iedere wijziging aan uw beschermde monument hebt u een omgevingsvergunning nodig. Dit is niet alleen voor slopen of verbouwen, maar ook voor onderhoud waarbij iets verandert, zoals oorspronkelijke ramen vervangen of schilderwerk veranderen.

- Voor een aantal kleinere werkzaamheden in rijksmonumenten is helemaal geen vergunning meer nodig. Ook is in beschermde stads- en dorpsgezichten onder bepaalde voorwaarden geen vergunning voor bouwen nodig.

De rijksdienst heeft handleidingen voor eigenaren en voor professionals uitgegeven. U kunt op deze website onder het kopje ‘Links en Downloads’ beide handleidingen downloaden. Zie voor meer informatie ook de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Per 1 januari wijzigingen omgevingsvergunning nog niet direct verwerkt in Omgevingsloket

Voor rijks-, provinciale of gemeentelijke monumenten en in van rijkswege beschermde stads- en dorpsgezichten gaat per 1 januari 2012 het nodige veranderen als gevolg van de Modernisering Monumentenzorg. Het gaat om enkele wijzigingen van de Monumentenwet 1988, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en het Besluit omgevingsrecht (Bor).

De modernisering betreft een beperkte uitbreiding van het aantal activiteiten aan bovengenoemde monumenten en beschermde gezichten waarvoor geen omgevingsvergunning meer nodig is (Bor bijlage II).
Daarnaast gaat de reguliere (kortere) vergunningprocedure gelden voor ingrepen waarover de gemeente de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap niet meer verplicht om advies hoeft te vragen.

Deze wijzigingen moeten in het Omgevingsloket online worden doorgevoerd. Echter, de vernieuwing van het loket is uitgesteld tot de invoering van het Bouwbesluit 2012 (naar verwachting zal dat op 1 april 2012 zijn). Dat betekent dat in het Omgevingsloket online tot die datum de veranderingen op het gebied van de monumentenzorg niet zijn verwerkt.

Wilt u weten op welke punten het loket tijdelijk niet actueel is? Kijk op www.infomil.nl/monumentenwet - hier vindt u ook tips voor gemeenten hoe tot die tijd om te gaan met vergunningaanvragen.

Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 13 december 2011

Anderhalf miljoen euro van provincie voor instandhouding

Een groot aantal Friese monumenten kan een flinke opknapbeurt tegemoet zien. 122 monumenten ontvangen een subsidie van de provincie Fryslân voor restauratie en onderhoud. De provincie trekt er in totaal bijna anderhalf miljoen euro voor uit. Eigenaren van de monumenten doen ook zelf een investering, daarnaast ontvangen ze bijdragen van het rijk en andere partijen. De totale raming voor de restauraties bedraagt zeven miljoen euro.

De plannen voor onderhoud en restauratie komen de komende zes jaar tot uitvoering. Het gaat vooral om kerken, 65 stuks, en molens, 40 stuks. De investering draagt bij aan het behoud van de monumenten. Bovendien is het een belangrijke stimulans voor de bouw- en restauratiesector. De sector heeft zwaar te lijden onder de economische crisis.

Het geld van de provincie komt uit een speciale stimuleringsregeling voor restauratie en onderhoud van monumenten. Tussen 1 september en 7 oktober konden eigenaren van monumenten een subsidieaanvraag indienen. Maar liefst 137 eigenaren deden dat.

De provincie kon niet alle aanvragen honoreren, omdat het totaal gevraagde bedrag de beschikbare subsidie oversteeg. In de vergadering van 2 november namen Provinciale Staten een motie aan met een ambitie om economische activiteiten waar mogelijk te ondersteunen. In dat kader besloten Gedeputeerde Staten versneld geld uit de begroting van 2012 uit te geven. Met dat extra geld, aangevuld met geld uit het Deltaplan Fryske Tsjerken en het budget voor erfgoed, konden 122 aanvragen gehonoreerd worden.

Bron: Provincie Fryslân, 9 december 2011

Historische Buitenplaatsen in 2012, meld activiteiten nu!

2012 Is uitgeroepen tot het Jaar van de Historische Buitenplaats. Zie ook de website: www.buitenplaatsen2012.nl .

In heel Nederland zullen in dit kader activiteiten in en bij buitenplaatsen georganiseerd worden. In Fryslân richten we de belangstelling het hele jaar lang op onze wonderschone staten, stinzen en landhuizen. De provinciale werkgroep is al druk bezig om een afwisselend en aantrekkelijk programma voor het themajaar op te stellen.

Dit kan niet zonder hulp van stateneigenaren en beheerders… Wie mee wil doen met bijvoorbeeld een lezing, concert of open dag in 2012, kan zich melden! Het Steunpunt neemt deel aan de werkgroep en is de contactpersoon voor de Activiteitenkalender. Dus u kunt uw plannen en te verwachten activiteiten bij het Steunpunt melden. Uiteraard kunt u bij ons ook terecht met vragen of tips over het themajaar.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 25 november 2011

Toezeggingen regeling provincie begin december verwacht

De provincie Fryslân zal begin december de beschikkingen versturen voor de “Uitvoeringsregeling projectsubsidies ruimte, houdende regels betreffende de subsidiëring van activiteiten op het terrein van de monumentenzorg”. Deze regeling was op 1 september 2011, de dag van openstelling, direct al overtekend. Voor sommige categorieën is daardoor loting noodzakelijk gebleken. Momenteel worden de aanvragen getoetst en de eventueel beschikbaar te stellen subsidies berekend. De provincie stelt alle aanvragers begin december op de hoogte van de uitkomsten.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 25 november 2011

Subsidieregeling stimulering herbestemming monumenten

Vanaf 1 november 2011 wordt door het rijk een nieuwe subsidieregeling opengesteld. De Subsidieregeling stimulering herbestemming monumenten bevordert een duurzaam gebruik van monumenten. Hiervoor zet de regeling in op twee sporen. De rijksoverheid kan bijdragen in de kosten:
- om de haalbaarheid van een herbestemming te onderzoeken;
- om het monument in de tussentijd wind- en waterdicht te houden.

Belangrijke uitgangspunten van deze regeling die voor beide regimes gelden, zijn de volgende:
- De regeling geldt niet alleen voor monumenten die door het Rijk, een provincie of een gemeente worden beschermd maar ook voor niet beschermde monumenten ; bij de laatste categorie moet het dan wel gaan om monumenten die naar het oordeel van burgemeester en wethouders van de desbetreffende gemeente van monumentale waarde zijn.
- Monumenten die eigendom zijn van de rijksoverheid, zijn uitgesloten van subsidiëring, evenals woonhuizen ; voor de laatste categorie monumenten zijn andere financieringsmogelijkheden voorhanden.
- De verdeling van subsidies vindt plaats volgens het principe ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’ .
- De subsidie bedraagt 70% van de kosten van onderzoek of 70% van de subsidiabele kosten van de werkzaamheden. Voor een onderzoek kan per aanvraag over ten minste € 10.000 en ten hoogste € 25.000 subsidie worden verstrekt. De subsidiabele kosten bedragen voor de tijdelijke maatregelen ten minste € 10.000 en ten hoogste € 50.000.

Voor de regeling stelt het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2,4 miljoen euro per jaar beschikbaar: 1,4 miljoen voor het wind- en waterdicht maken van monumenten en 1 miljoen euro voor haalbaarheidsonderzoeken. Daarnaast verhogen de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap het budget voor de haalbaarheidsonderzoeken eenmalig met 1,6 miljoen omdat de regeling bijdraagt aan de leefbaarheid van gebieden waar deze onder druk staat. Het gaat dan om aandachtswijken, krimpregio’s en zogeheten Ortega-gemeenten (Almere, Apeldoorn, Ede, Haarlemmermeer en Zoetermeer).

Dit betekent dat voor herbestemmingprojecten die in aanmerking lijken te komen voor de regeling zo spoedig mogelijk na 1 november een aanvraag ingediend moet worden. Het Steunpunt Monumentenzorg kan u ook ondersteunen in de aanvraag van deze subsidie en het voorbereiden van een herbestemmingplan.

Op de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed zijn de bijbehorende documenten (tekst van de regeling, informatieblad en aanvraagformulieren met toelichtingen) beschikbaar.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 27 oktober 2011

 

BRIM subsidie in 2012 overgangsjaar

Vanaf 2013 nieuwe regeling instandhouding rijksmonumenten

Staatssecretaris Zijlstra heeft in een brief van 23 september zijn uitgangspunten voor het overgangsjaar 2012 aan de Tweede Kamer bekendgemaakt. In 2012 zullen zo veel mogelijk aanvragen voor de subsidieregeling voor instandhouding van rijksmonumenten (Brim 2011) worden gehonoreerd. Dit bereikt de staatssecretaris door bepaalde aanvragen voorrang te geven en door verlaging van de subsidiabele kosten.

Prioriteiten

Vanwege de enorme belangstelling voor instandhoudingssubsidie wordt de uitvoering van de regeling voor 2012 op drie punten aangepast. Twee groepen krijgen voorrang: aanvragen van eigenaren van molens, kastelen en andere monumenten die in 2006 instandhoudingssubsidie ontvingen, en daarna de niet gehonoreerde Brim-aanvragen uit 2011. Om zoveel mogelijk aanvragen te kunnen honoreren worden de maximale subsidiabele kosten verlaagd. Restauraties en grootschalige plannen vallen af: voor restauraties komen nieuwe subsidiemogelijkheden. Hiervoor is vanaf 2012 structureel geld beschikbaar. Net als voorheen blijft als eerste criterium gelden: ‘Wie het eerst komt, die het eerst maalt’ – ook voor de voorrangsgroepen.

Overgangsjaar

Voor het Brim is 2012 een overgangsjaar. In 2013 wordt de instandhoudsregeling aangepast op basis van de evaluatie van de afgelopen zes jaar. Begin 2012 presenteert staatssecretaris Zijlstra de plannen voor een nieuwe regeling voor 2013 en daarna.

Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 3 oktober 2011

Nieuwe regelgeving monumenten vergunningvrij per 1 januari 2012

Per 1 januari 2012 zal de vergunningplicht voor het wijzigen van rijksmonumenten en gebouwen in beschermde stads- en dorpsgezichten veranderen. Het doel is namelijk om zoals in de beleidsbrief Modernisering Monumentenzorg (2009) is beloofd de regeldruk te verminderen. Voor minder ingrepen is een vergunning verplicht en voor de lichtere ingrepen gaat een kortere procedure gelden. De veranderingen van de vergunningplicht voor monumenten en beschermde gezichten krijgen vorm in het Besluit omgevingsrecht, een nadere uitwerking van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. Hierbij is zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de bestaande bepalingen over vergunningvrije activiteiten in het Besluit omgevingsrecht.

Het gaat om de volgende vergunningvrije activiteiten: 1. Voor gewoon onderhoud aan rijksmonumenten en voor een aantal wijzigingen aan rijksmonumenten is geen vergunning meer nodig (wat onder gewoon onderhoud wordt verstaan en om welke wijzigingen het gaat, is uitgewerkt door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.); 2. Bouwen in, aan, op of bij een rijks-, provinciaal of gemeentelijk monument. Het gaat hier om bouwactiviteiten in, aan of op onderdelen van een monument zonder monumentale waarde, maar die wel deel uitmaken van het beschermde monument. 3. Bouwen in rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten. Voor inpandige veranderingen en bepaalde activiteiten op achtererven is geen vergunning nodig.

Het grootste deel van de ingrepen blijft vergunningplichtig. Slechts onnodige procedures worden geschrapt, waarbij het monumentenbelang niet of nauwelijks geraakt wordt. Veel van wat in de nieuwe situatie vergunningvrij wordt, wordt in de huidige situatie al gedoogd. De regeldruk wordt aanzienlijk verminderd. De prognose is 20% reductie van een totaal van 2500 aanvragen per jaar = 500 aanvragen (mbt. rijksmonumenten).1 Wat betreft het vergunningvrij maken activiteiten binnen beschermde stads- en dorpsgezichten is de verwachting dat het aantal aanvragen afneemt met gemiddeld 22% ( = ca. 1200 aanvragen). De eigenaar verdient meer vertrouwen.

Over dit onderwerp heeft in Fryslân op 29 september een voorlichtingsbijeenkomst plaatsgevonden. Het Steunpunt organiseerde deze in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed voor ambtenaren, architecten en andere belangstellenden. De heer De Vries (RCE) heeft de algemene regels en vele voorbeelden gepresenteerd. Voor meer informatie en de factsheet over dit onderwerp, zie ook de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân
2 oktober 2011

Gemeenten in Fryslân voorbereid op archeologisch beleid

De Ambtelijke Werkgroep Archeologie in Fryslân, een groep vertegenwoordigers van Friese gemeenten, heeft in opdracht van de VFG voorbeelddocumenten opgesteld die te gebruiken zijn om het gemeentelijke archeologiebeleid op te stellen. Het gaat om de Nota Archeologie, de Erfgoedverordening met een hoofdstuk archeologie, en bijbehorende stukken (o.a. een toelichting met uitleg van de bestuurlijke keuzes en een korte versie van de Nota).

De stukken zijn op 20 september door de Werkgroep gepresenteerd aan ambtenaren monumentenzorg/ ruimtelijke ordening van de Friese gemeenten. Zij zijn nu aan zet om in hun gemeente het beleid verder te implementeren en zo op een goede manier rekening te houden met de archeologische waarden, zoals verplicht is volgens het Verdrag van Malta en de Wet op de Archeologische Monumentenzorg.

Het Steunpunt Monumentenzorg heeft sinds januari 2011 een archeoloog in dienst die het invoeren van beleid en daaruit voortvloeiende taken, zoals het opstellen van bureauonderzoek en toetsen (van offertes, PVE’s, etc.) kan uitvoeren voor een gemeente.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân
2 oktober 2011

Schrijf u nu in voor de informatiebijeenkomst Vergunningvrij

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân organiseren een informatiebijeenkomst over de veelbesproken ontwikkelingen in wet- en regelgeving per 1 januari 2012 in het kader van vergunningvrij wijzigen van rijksmonumenten en vergunningvrij bouwen bij monumenten en in beschermde gezichten.

De voorlichtingsbijeenkomst zal plaatsvinden op donderdag 29 september 2011 in de Johannes de Doperkerk in Leeuwarden. In de bijeenkomst krijgt u de meest actuele informatie over de invoering van de nieuwe regels en is er ruim de mogelijkheid te discussiëren en vragen te stellen aan de medewerkers van Rijksdienst en Steunpunt. Ook zal er een factsheet worden uitgereikt waarop alles nog eens terug te lezen is.

De bijeenkomst is bedoeld voor ambtenaren monumentenzorg/ vergunningverlening, architecten en betrokkenen bij erfgoedorganisaties. Aan deelname zijn geen kosten verbonden. Wij vragen u wel om zich aan te melden, graag vóór 20 september. Voor vragen en aanmeldingen: Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, bel (058) 266 66 17 of e-mail naar info@monumentenzorgfryslân.nl

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 1 september 2011

Open Monumentendag 2011: Nieuw gebruik - Oud gebouw

Het thema van de 25e Open Monumentendag op 10 en 11 september 2011 is ‘Nieuw gebruik - Oud gebouw’. In heel Nederland zijn monumentale gebouwen die een nieuwe functie hebben gekregen, te bekijken.

Ook in Fryslân zal herbestemming in al haar varianten te zien en te beleven zijn. Op de landelijke website van Open Monumentendag zijn tot nu toe 55 Friese gebouwen te vinden die hun deuren op zaterdag en/of zondag openen voor bezoekers. Daar komen vast nog meer bij, want wij weten dat vele lokale comités een programma voorbereiden in dit jubileumjaar van Open Monumentendag.

Houd de website van het landelijke comité in de gaten en ga op stap om de mooiste gebouwen en herbestemmingen te bewonderen in het weekend van 10 en 11 september!

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 26 augustus 2011

Nieuwe publicatie over verlichting in historische interieurs

Europese regelgeving schrijft voor dat de gloeilamp straks vervangen is door energiezuinige varianten.

De Rijksgebouwendienst maakte het boekje Elektrisch licht in historische interieurs dat in mei 2011 verscheen. Hierin tonen drie verlichtingsdeskundigen aan dat vervanging van gloeilampen in monumenten geen eenvoudige zaak is.
Aan de hand van praktijkvoorbeelden in onder andere het Koninklijk Paleis op de Dam, Paleis Het Loo en de Ridderzaal laten Rob van Beek (restauratiearchitect Rijksgebouwendienst), Wout van Bommel (onafhankelijk lichtconsultant) en Henk van der Geest (lichtontwerper voor architectuur en theater) zien dat er naarstig naar inventieve oplossingen wordt gezocht om de uitstraling van de historische verlichting niet verloren te laten gaan.


Elektrisch licht in historische interieurs is beschikbaar in het Nederlands en in het Engels. De publicatie is te downloaden van www.rgd.nl , de website van de Rijksgebouwendienst.

Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 11 augustus 2011

 

Extra informatie over archeologie op de website

Het Steunpunt heeft na het aanstellen van een archeoloog een dag per week vanaf januari 2011 nu ook de website geactualiseerd. Veel informatie over wet- en regelgeving over dit onderwerp vindt u nu via het kopje Informatie over / Archeologie. Kijk ook eens bij de nieuwe links naar archeologische thema’s onder het kopje Links en Downloads.

Onze archeologe Aukje Mennens is elke donderdag bij ons op kantoor te bereiken op telefoonnummer (058) 266 66 17, of per e-mail:  amennens@monumentenzorgfryslan.nl

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 2 augustus 2011

Nieuwe provinciale subsidieregeling monumenten per 1 september open

Gedeputeerde Staten van Fryslân hebben op 12 juli de "Uitvoeringsregeling projectsubsidies ruimte, houdende regels betreffende de subsidiëring van activiteiten op het terrein van de monumentenzorg" vastgesteld. Deze subsidieregeling voor financiële ondersteuning voor restauratie, onderhoud en bouwhistorisch onderzoek aan monumenten wordt vandaag in de kranten gepubliceerd.
Dit betekent dat vanaf 1 september t/m 7 oktober 2011 aanvragen om subsidie voor de instandhouding van monumenten kunnen worden ingediend. De regeling, de toelichting, een schema om te zien of een object voor de subsidie in aanmerking komt en het aanvraagformulier staan op de website van de provincie Fryslân, maar kunt u ook vanaf deze website downloaden (onder kopje Links en downloads / Financiering).

Bij monumenten gaat het om subsidie voor rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten en voor bouwhistorisch onderzoek. Bij rijksmonumenten is er een provinciale subsidie mogelijk indien het restauraties betreft waarvoor op grond van het Brim 2009, Brim 2010 of Brim 2011 een rijkssubsidie is verstrekt. De regeling is in die zin dus rijksvolgend. Onderhoud van rijksmonumenten is ook subsidiabel, indien het molens betreft waarvoor een rijkssubsidie is verstrekt op grond van het Brim in de periode 2006 t/m 2011.

Voor restauratie en onderhoud van gemeentelijke monumenten kan de provincie ook een subsidie verstrekken, maar dan moet er door de desbetreffende gemeente ook een subsidie verstrekt zijn. De provincie wil de subsidies vooral inzetten voor kerken, molens, buitenplaatsen, boerderijen en overige monumenten. Woonhuismonumenten - of ze nu rijks- of gemeentelijk monument zijn - zijn uitgesloten en kunnen dus geen provinciale subsidie krijgen. Dat geldt ook voor alle monumenten waar een overheidsorgaan eigenaar van is, zoals de provincie, gemeente of waterschap.
De provinciale subsidie voor een rijksmonument bedraagt maximaal 15% van de subsidiabele kosten, met een maximum van € 35.000,-. Op deze subsidiabele kosten wordt vooraf wel een bedrag in mindering gebracht dat als regulier onderhoud zou kunnen worden bestempeld. De provinciale subsidie voor een gemeentelijk monument bedraagt evenveel als de gemeentelijke subsidie, maar nooit meer dan 35% van (door de gemeente vast te stellen) subsidiabele kosten met een maximum van € 35.000,-. De subsidie voor een bouwhistorische inventarisatie bedraagt ten hoogste 50% van de subsidiabele kosten, met een maximum van € 25.000,- (drempelbedrag € 5.000,-) en voor een bouwhistorisch onderzoek eveneens ten hoogste 50% van de subsidiabele kosten met een maximum van € 5.000,- (drempelbedrag € 1.000,-).

Als het subsidieplafond wordt overschreden, wordt de onderlinge rangschikking van de aanvragen die op dezelfde dag zijn ontvangen vastgesteld door middel van loting. Gezien de hoeveelheid te verwachten subsidieaanvragen, is de kans aanwezig dat op de dag van openstelling van de regeling al sprake van loting zou kunnen zijn.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 16 juli 2011

Rijkssubsidie toegekend aan 52 monumenten in Fryslân

De subsidieregeling voor instandhouding is populair, ook in Fryslân.
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft dit jaar bijna 58 miljoen euro BRIM subsidie toegekend voor de instandhouding van gebouwde, groene en voor het eerst ook archeologische rijksmonumenten. Daarmee konden 477 aanvragen worden gehonoreerd.

In totaal heeft de Rijksdienst 2329 aanvragen voor Brim-subsidie ontvangen. Kwamen in 2010 op de eerste dag 400 aanvragen binnen, in 2011 waren het er maar liefst ruim 2200. Daarmee was de subsidiepot direct ‘overvraagd’. Een onafhankelijke loting door de landsadvocaat bepaalde uiteindelijk de volgorde van behandeling voor de complete aanvragen van de eerste dag. De Rijksdienst moest 1700 aanvragen afwijzen omdat het budget niet toereikend was. Ook voor het komend jaar verwacht de Rijksdienst veel aanvragen.

Meer dan de helft van het toegekende subsidiebedrag, 31 miljoen euro, gaat naar de instandhouding van 230 kerkgebouwen. In Fryslân betreft het 36 restauraties van kerken of kerkonderdelen. Andere Friese monumenten waarvoor de komende jaren subsidie voor instandhouding beschikbaar is, zijn onder andere boerderijen, een molen, onderdelen van buitenplaats Oranjestein en het mausoleum van Coopersburg in Akkrum.

De link naar de complete lijst van toegekende subsidies kunt u hier vinden, deze staat bij het nieuwsbericht op de website van de rijksdienst.

Nieuwe aanvragen voor gebouwd en groen erfgoed en archeologie kunnen eigenaren vanaf 15 januari volgend jaar indienen. Hiervoor is 51 miljoen euro beschikbaar.

Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 6 juli 2011

Bond Heemschut symposium Recycling Fries Erfgoed 16 september

Op vrijdag 16 september organiseert de Friese commissie van Bond Heemschut een symposium.
Heemschut bestaat landelijk 100 jaar. De Friese commissie heeft om dit te vieren een Jubileumsymposium in de planning. Het zal plaatsvinden op vrijdag 16 september in PostPlaza in Leeuwarden.
Het thema is Recycling Fries Erfgoed. Tijdens het symposium zal door de inspirerende sprekers en het publiek gesproken worden over de onderwerpen leegstand, herbestemming, Friese problemen en oplossingen. Meer weten over Bond Heemschut, het jubileumjaar en het symposium? Ga hier naar de website van Bond Heemschut. In de Agenda van die website staat een omschrijving van het symposium inclusief aanmeldingsformulier.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 30 juni 2011

Informatiebijeenkomst Vergunningvrij 29 september 2011

De Monumentenwet en ook het Bor en het Bro worden op 1 januari 2012 gewijzigd in het kader van de beleidsbrief Modernisering Monumentenzorg (MoMo). De aanpassingen hebben vooral betrekking op vergunningen in en om monumenten en beschermde stads- en dorpsgezichten. De belangrijkste zijn:
- Vergunningvrij; een aantal werkzaamheden aan monumenten mogen alsdan zonder vergunning worden uitgevoerd;
- Procedure; bij eenvoudige gevallen hoeft niet langer de uniforme openbare voorbereidingsprocedure (uov) te worden gevolgd, maar geldt de reguliere (korte) procedure.

Op initiatief van de Steunpunten en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, met medewerking van de Vereniging Nederlandse Gemeenten en Federatie Grote Monumentengemeenten, organiseren wij een informatiebijeenkomst over deze aanstaande wetswijzigingen. Ook zullen actuele zaken in verband met subsidieregelingen en MoMo gepresenteerd worden.

De bijeenkomst zal plaatsvinden op een monumentale locatie in Leeuwarden op donderdagochtend 29 september. De bijeenkomst is bedoeld voor architecten en monumentenorganisaties, de Friese ambtenaren monumentenzorg, vergunningen en ruimtelijke ordening en Wabo-coördinatoren. De precieze informatie over aanvangstijd en locatie volgt. Er zal ook persoonlijk uitgenodigd worden. Hebt u bij het lezen van dit bericht al interesse in of vragen over deze bijeenkomst, bel of mail ons dan via bovenstaande contactinformatie.

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 24 juni 2011

Jaar van de Historische Buitenplaats 2012

Er komt weer een themajaar aan! Na onder andere het Jaar van de Molens in 2007 en het Jaar van het Religieus Erfgoed in 2008, is 2012 uitgeroepen tot het Jaar van de Historische Buitenplaats. Met dit themajaar wil men bereiken dat veel meer mensen in ons land bekend worden met historische buitenplaatsen en daarmee aandacht te vragen voor het behoud van dit belangwekkend cultureel erfgoed. In Nederland zijn er vermoedelijk zo rond de zesduizend buitenplaatsen geweest. Daarvan zijn er nu nog ongeveer 10% over.

Onder auspiciën van de landelijke stichting Themajaar Historische Buitenplaatsen 2012, vindt de opening plaats in maart 2012, wordt een viertal rondetafelconferenties en een symposium georganiseerd, zullen educatieve activiteiten worden ontplooid en zal er een slotbijeenkomst worden gehouden. Meer informatie hierover vindt u op www.buitenplaatsen2012.nl. Aangezien dit themajaar in tegenstelling tot andere jaren niet door de landelijke overheid wordt gesteund – er is alleen een aantal sponsoren zoals het NRF en Donatus - , is de landelijke stichting blij met de inzet van provinciale werkgroepen die veelal door de steunpunten worden gecoördineerd. Deze provinciale werkgroepen initiëren en organiseren ook eigen activiteiten.

In Fryslân is op 10 juni jl. de werkgroep Friesland opgericht. Deze werkgroep wordt vooral gedragen door de initiatiefnemer de stichting Staten en Stinzen en ondersteunt door ons als steunpunt. De werkgroep denkt qua activiteiten en producten voor een deel aan te sluiten bij landelijke activiteiten van dit themajaar, voor een deel door reeds bestaande activiteiten aan dit themajaar te koppelen (zoals Open Monumentendag, Fryslân Ferbynt) en door zelf en via leden van de werkgroep activiteiten en producten te ontwikkelen. Zo wordt gedacht aan lezingen en concerten (al dan niet gekoppeld aan de grote tentoonstelling die in museum Princessehof zal plaatsvinden), arrangementen, filmvertoningen, een magazine, een zomerevenement en een slotmanifestatie.

Wetsvoorstel Modernisering Monumentenzorg door de Eerste kamer

De Modernisering van de Monumentenzorg komt dichterbij. Op 31 mei 2011 heeft de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel modernisering monumentenzorg, waarbij de Monumentenwet en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) wijzigen.

Per 1 januari 2012 verandert dan het volgende:
• De grens van vijftig jaar voor het aanwijzen van monumenten komt te vervallen.
• De mogelijkheid voor belanghebbenden om aanwijzingsverzoeken tot rijksmonument te doen, vervalt.
• De wijziging van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) treedt in werking, dat bepaalt dat bij het maken van bestemmingsplannen rekening moet worden gehouden met de cultuurhistorie. 
• De algemene maatregel van bestuur die het vergunningvrij wijzigen van rijksmonumenten, de procedure voor het wijzigen van rijksmonumenten vereenvoudigt en het vergunningvrij bouwen in beschermde gezichten regelt, treedt in werking.

Over de laatste wijzigingen, gaat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed samen met de Steunpunten informatiebijeenkomsten beleggen in de desbetreffende provincie. Zo ook in Fryslân. Dit zal eind september 2011 plaatsvinden. De exacte datum en locatie hiervoor worden zo spoedig mogelijk door ons bekendgemaakt.

Het vorige is allemaal te scharen onder de pijler ‘vereenvoudiging van de regelgeving’ van de modernisering monumentenzorg. In het kader van een andere pijler van MoMo – herbestemming – komt er een subsidieregeling voor het bevorderen van herbestemming. Deze regeling gaat per 1 oktober 2011 in werking en geeft recht op subsidie voor het wind- en waterdicht houden van monumenten en voor haalbaarheidsstudies naar herbestemming. Zodra de exacte inhoud van beide regelingen bekend is, zullen wij die op onze website zetten. 

Steunpunt Monumentenzorg Fryslân, 17 juni 2011

Volgorde behandeling Brim-aanvragen door loting vastgesteld

Op 20 april 2011 is door loting bepaald in welke volgorde de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed de subsidieaanvragen voor het Brim 2011 inhoudelijk behandelt. Een notaris van Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn N.V. te Den Haag verrichtte de loting.
Volgens het Besluit rijkssubsidiëring instandhouding monumenten 2011 (Brim 2011) wordt het beschikbare budget verdeeld in volgorde van ontvangst van de aanvragen, gerekend per dag. Dit jaar kwamen echter op de eerste dag – 15 januari 2011 – al zo veel aanvragen binnen, dat de subsidiepot direct overvraagd was. In de Regeling rijkssubsidiëring instandhouding monumenten 2011 staat dat in een dergelijk geval loting de volgorde van behandeling bepaalt.
De uitkomst van de loting en een uitleg staan op de website van de rijksdienst (zie de links onder het kopje Links & Downloads, Overheden). Hiervoor is het noodzakelijk dat het aanvraagnummer van het ingediende plan bekend is, dat staat op de ontvangstbevestiging. Aan het aanvraagnummer is het rangschikkingsnummer gekoppeld. Deze rangschikking bepaalt de volgorde waarin de Rijksdienst de komende twee maanden de aanvragen inhoudelijk behandelt, zolang er budget is. Gelet op ervaringen uit het verleden zal de Rijksdienst naar verwachting zo’n 400 à 500 aanvragen kunnen honoreren. Aanvragen waarbij subsidieverlening tot overschrijding van een subsidieplafond zou leiden of waarbij sprake is van een andere weigeringsgrond, moeten worden afgewezen.
Let op, een hoge rangschikking wil dus niet zeggen dat de aanvraag automatisch voor honorering in aanmerking komt. Ook aanvragen die om formele of inhoudelijke gronden moeten worden afgewezen, zijn immers meegeloot.

Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 20 april 2011

Nieuwe Beeldbank Rijksdienst Cultureel Erfgoed

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft een nieuwe beeldbank gelanceerd. Via een nieuwe website kan iedereen veel gemakkelijker dan voorheen foto’s opzoeken, bekijken en voor een vergoeding bestellen. Ongeveer een half miljoen foto’s over erfgoed worden zo voor een breed publiek ontsloten: een ware schatkamer aan erfgoedfoto’s, die de afgelopen 60 jaar zijn gemaakt.
Nu vindt de bezoeker van de beeldbank vooral foto’s van gebouwde monumenten, maar ook afbeeldingen van archeologie, landschap. Op een later moment zullen er ook foto’s van roerend erfgoed op te vinden zijn. En: de beeldbank is niet statisch; iedere dag wordt eraan gewerkt en zal het aanbod groeien.
De foto’s op de beeldbank zijn bij niet-commercieel gebruik rechtenvrij. Ze worden tegen een vergoeding aangeboden en niet alleen in standaardformaten zoals 10 x 15, maar ook in posterformaten (A0) en op Canvas bijvoorbeeld.
De website is gekoppeld aan het internetadres van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, zie op deze website bij Links en Downloads/ Overheden.

Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 14 april 2011

Restauratiebeurs

Op 14, 15 en 16 april a.s. vindt in de Brabanthallen in Den Bosch weer de tweejaarlijkse restauratiebeurs plaats. De restauratiebeurs is het kennisplatform op het gebied van de instandhouding en ontwikkeling van het culturele erfgoed in Nederland. Donderdag 14 april is uitgroepen tot Dag van het Ambacht, vrijdag 15 april tot MoMo-dag en zaterdag 16 april is een speciale eigenarendag. Meer informatie over de beurs zelf vindt u op www.restauratiebeurs.nl. 

De aanwezige 200 exposanten, vertegenwoordigen meer dan 500 bedrijven, overheden en monumentenorganisaties. Op het aanwezige kennisplein worden deze drie dagen zo’n veertig lezingen, voordrachten en debatten gehouden. Ook het Landelijk Steunpunten Netwerk – waar wij als Steunpunt Monumentenzorg Fryslân deel van uit maken – heeft een stand aan het kennisplein, in de directe nabijheid van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, de Monumentenwacht, de Federatie Grote Monumentengemeenten, de Bond Heemschut en het Nationaal Restauratiefonds. Bij deze laatste organisatie kunt u zich aanmelden voor gratis toegangskaarten op hun website www.restauratiefonds.nl.

“Koersen op karakter”

In dit koersdocument van februari 2011, worden door het rijk de hoofdlijnen uitgezet voor een nationale visie erfgoed en ruimte. Het is een discussiestuk, waarover met partijen in het veld in een aantal bijeenkomsten in maart en april nog wordt gesproken.

Oorspronkelijk was het op basis van de Beleidsbrief Modernisering Monumentenzorg nog de bedoeling om een structuurvisie cultureel erfgoed op te stellen; een structuurvisie (een instrument uit de Wet ruimtelijke ordening) en een daaraan gekoppelde Amvb, waarbij er verplichte doorwerking naar lagere overheden is en de bescherming van gebieden uit de sectorale monumentenwetgeving wordt gehaald en geplaatst in het beleidsveld van de ruimtelijke ordening. Maar, binnen de ambities van het kabinet tot actualisering van het nationale ruimtelijke beleid, ligt het vaststellen van een afzonderlijke structuurvisie voor cultureel erfgoed niet voor de hand. Vandaar dat men nu de nationale belangen met betrekking tot het cultureel erfgoed wil neerleggen onder de noemer ’visie erfgoed en ruimte’.

In het koersdocument wordt omschreven waarom het nodig is dat er zo’n visie komt en wordt beschreven hoe zo’n visie gebaseerd kan worden op een viertal dragende karakteristieken van Nederland (Waterland, Stedenland, Kavelland en Vrij land). Ook de instrumenten om de doelen van de visie te realiseren en de wijze waarop, worden geschetst. Het koersdocument is te vinden op www.erfgoednederland.nl/documenten.

Als u wilt reageren op de inhoud van ht discussiestuk kunt u contact opnemen met de volgende personen: Tjeerd de Boer (t.w.deboer@minocw.nl, of 070-4123323) of Eric Dil (e.w.dil@minocw.nl, of 070-4123344).


   

Monumentenorganisaties verontrust over aanpassing wetgeving

Het voorstel voor wijziging van het Besluit ruimtelijke ordening, het Besluit omgevingsrecht en het Besluit archeologische monumentenzorg in verband met de modernisering van de monumentenzorg, is 31 januari jl. behandeld in de Vaste Kamercommissie.

Met de voorgestelde wijzigingen wordt het o.a. mogelijk om zónder vergunning interne verbouwingen te verrichten, een dakkapel te plaatsen op het achterdakvlak of een erfscheiding in de achtertuin neer te zetten van een rijksmonument of gemeentelijk monument.

De monumentenorganisaties vrezen vooral onherstelbare schade aan rijksmonumenten, doordat voor inpandige veranderingen geen vergunning meer nodig is als het een onderdeel betreft dat uit een oogpunt van monumentenzorg geen waarde heeft. Nu is dat nog niet zo erg, maar wel dat de eigenaar dat zelf mag bepalen. Als de eigenaar denkt dat zijn activiteiten en werkzaamheden de monumentale waarden niet aantasten, dan hoeft hij/zij geen vergunning te vragen en kan aan het slopen gaan. Het is dus aan de eigenaar om te beoordelen of zijn verbouwingsplan past binnen de regels voor bescherming van de waarde van het beschermde monument. Of eigenaren altijd voldoende expertise hebben om te kunnen beoordelen of de monumentale waarden van een pand worden aangetast door een verbouwing, is voor deze organisaties geen vraag. Vele monumentale interieurs zullen volgens hen door onwetendheid of moedwilligheid worden verwoest. Het werk van tientallen jaren behoud van monumentale interieurs lijkt voor niets te zijn geweest; het interieur is hiermee ‘vogelvrij’ verklaard.

Vele monumentenorganisaties – waaronder wij als Steunpunt – en overheidsorganisaties zoals de Federatie Grote Monumentengemeenten, hebben richting Kamerleden hun zorg aangegeven en hebben het advies ondersteund om een ‘meldplicht’ voor interieurwijzigingen in te voeren; even melden dat je met het interieur bezig gaat, een deskundig iemand laten kijken of er monumentale waarden in het geding zijn en binnen twee weken weer verder kunnen. Staatssecretaris Halbe Zijlstra van het Ministerie van OCW heeft echter alle moties die zijn ingediend, verworpen. Ook die zijn ingediend op het vlak van een in te voeren ‘meldplicht’. De wijzigingsvoorstellen gaan dus ongewijzigd naar de Tweede Kamer, waarna de inwerkingtreding waarschijnlijk nog voor het zomerreces zijn beslag kan krijgen.

Archeologische helpdesk bij het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân

Met ingang van 27 januari 2011 is de archeologe Aukje Mennens één dag in de week bij ons Steunpunt Monumentenzorg Fryslân werkzaam. Zij zal de archeologische helpdesk vormgeven en invullen. Voor al uw vragen, problemen en oplossingen op het gebied van de archeologie kunt u bij haar terecht. Tevens zal zij de – in opdracht van de VFG ingestelde – Werkgroep Archeologie in Fryslân ondersteunen. Deze gemeentelijke werkgroep (met tien gemeenten als lid, en de andere als agendalid) zal in het voorjaar zowel een Model Archeologienota als een Model Erfgoedverordening voor het onderdeel Archeologie aan de Friese gemeenten presenteren. Aan deze werkzaamheden aangaande onze archeologische helpdesk voor particulieren, gemeenten en monumentenorganisaties zijn geen kosten verbonden.

Als het om uitbesteding van wettelijke gemeentelijke taken op basis van de Wet op de Archeologische Monumentenzorg gaat, dan kunnen wij gemeenten ook ondersteunen en diensten leveren doch dan is er sprake van betaalde dienstverlening. Zo dient een gemeente toezicht te houden op bodemingrepen waarvoor vergunning moet worden verleend en de naleving van eventueel daaraan gestelde voorwaarden te controleren. Dit kan betekenen dat archeologisch onderzoek zal moeten worden beoordeeld (toetsen van Programma’s van Eisen, rapportages en archeologische adviezen) en er besluiten genomen moeten worden om het plangebied vrij te geven of voor nader onderzoek te selecteren. Ook hiervoor zijn wij als Steunpunt c.q. is Aukje Mennens in te schakelen.

Wij als Steunpunt Monumentenzorg Fryslân voeren alleen bureau-onderzoek uit, en dus geen veldonderzoek of opgravingen. Wij hebben dan ook geen belangen om dergelijk onderzoek aan te bevelen. Hierdoor zijn adviezen volstrekt onafhankelijk en gaan deze alleen uit van het archeologisch belang en niet van het economisch belang van de onderzoeker of adviseur.

Aukje Mennens is op de donderdag bij ons op kantoor te bereiken op telefoonnummer 058-2666617, of per e-mail: amennens@monumentenzorgfryslan.nl. 

Het laatste nieuws

10 Oct. 2017
Kabinet investeert in cultuur en erfgoed

Het regeerakkoord van kabinet Rutte III ‘Vertrouwen in de…

› lees verder
12 Sep. 2017
Subsidieregeling Herbestemming open vanaf 1 oktober 2017

Eigenaren en belanghebbenden van monumenten of gebouwen met cultuurhistorische…

› lees verder
11 Sep. 2017
Erfgoed in verkiezingsprogramma’s

Op 21 maart 2018 vinden de Gemeenteraadsverkiezingen in de…

› lees verder